ผู้ประกอบการมือใหม่และมีทุนน้อย กลุ่ม SME ที่มีสูตรอาหารของตนเองต้องการขยายกิจการให้เติบโตและต้องการขึ้นทะเบียนอย.เพื่อนำไปจำหน่ายในแพลตฟอร์มออนไลน์หรือนำไปจำหน่ายในร้านสะดวกซื้อ ส่วนมากจะผลิตอาหารเองในครัวหลังบ้านและต้องการขออย.สามารถทำได้หรือไม่ขึ้นอยู่กับเงื่อนไข ดังต่อไปนี้
# เงื่อนไขที่ 1
บ้าน แบ่งออกเป็นกลุ่มดังนี้
บ้านกลุ่มที่ขอจดอย.ไม่ได้เลย
-คอนโด
-อพาร์ทเม้นต์
บ้านกลุ่มที่ขอจดอย.ได้
-ทาวน์โฮม
-ทาวน์เฮ้าส์
-บ้านเดี่ยว
-ตึกแถว
# เงื่อนไขที่ 2
-เจ้าของสถานที่ต้องยินยอมให้ใช้บ้านเป็นสถานที่ผลิตอาหาร
-โครงการหมู่บ้านต้องยินยอมให้ใช้บ้านเป็นสถานที่ผลิตอาหาร ไม่ขัดต่อระเบียบโครงการหมู่บ้าน
# เงื่อนไขที่ 3
– กรณีมีกำลังเครื่องจักรมากและเข้าข่ายโรงงาน ต้องตรวจสอบพื้นที่ว่าอยู่ในเขตพื้นที่ต้องห้ามหรือไม่ ส่วนมากบ้านพักอาศัยจะไม่สามารถขอใบอนุญาตโรงงานได้ เช่น
โรงงานจำพวกที่ 2: เครื่องจักร 50-75 แรงม้า หรือคนงาน 50-75 คน
โรงงานจำพวกที่ 3: เครื่องจักรเกิน 75 แรงม้าขึ้นไป หรือคนงานเกิน 75 คนขึ้นไป
– กรณีมีกำลังเครื่องจักรไม่ข่ายโรงงาน เครื่องจักรรวมต่ำกว่า 50 แรงม้า หรือมีคนงานน้อยกว่า 50 คน ซึ่งส่วนใหญ่จะเข้าหลักเกณฑ์นี้ เช่น ทำขนม ทำไส้กรอก ทำแหนม อาหารแปรรูป เป็นต้นที่ทำครัวหลังบ้านได้
# เงื่อนไขที่ 4
-สถานที่มีการจัดแบ่งพื้นที่แยกส่วนชัดเจน
-สถานที่ทางเข้า-ออก ต้องแยกจากพื้นที่พักอาศัยอย่างชัดเจน (สำคัญมาก ส่วนมากตกไม่ผ่านจุดนี้)
-ขนาดพื้นที่เพียงพอต่อกระบวนการผลิต เช่น ต้องมี พื้นที่เสื้อผ้าพนักงาน ต้องมีพื้นที่เก็บวัตถุดิบ พื้นที่ผลิตอาหาร พื้นที่บรรจุสินค้า พื้นที่เก็บสินค้าสำเร็จรูป พื้นที่ล้างทำความสะอาดอุปกรณ์ และต้องเรียงลำดับแบบสะดวก เป็นต้น
# เงื่อนไขที่ 5
-ผลิตภัณฑ์ที่นำมาจดอย.ต้องมีคุณภาพตามมาตรฐานความปลอดภัยและสุขลักษณะทั่วไป ในเรื่องของส่วนประกอบ สัดส่วน กรรมวิธีการทำ บรรจุภัณฑ์ และ กระบวนการผลิต เป็นต้น
ตัวอย่างที่ 1 แบบที่ขอจดอย.ระดับง่าย
-บ้านกลุ่ม ทาวน์โฮม ทาวน์เฮ้าส์ บ้านเดี่ยว ตึกแถว แต่ไม่มีผู้อาศัยเลย
-มีกำลังเครื่องจักรเข้าไม่ข่ายโรงงาน เครื่องจักรรวมต่ำกว่า 50 แรงม้า
ตัวอย่างที่ 2 แบบที่ขอจดอย.ระดับกลาง
-บ้านกลุ่ม ทาวน์โฮม ทาวน์เฮ้าส์ บ้านเดี่ยว ตึกแถว มีผู้อาศัย และ ต้องทำการแบ่งพื้นที่แยกส่วน เช่น เอาโรงรถมาทำเป็นพื้นที่ผลิต เอาครัวหลังบ้านมาทำเป็นพื้นที่ผลิตโดยมีทางเข้าแยกต่างหากจากที่พักอาศัย
-มีกำลังเครื่องจักรเข้าไม่ข่ายโรงงาน เครื่องจักรรวมต่ำกว่า 50 แรงม้า
ตัวอย่างที่ 3 แบบที่ขอจดอย.ระดับยาก
-บ้านกลุ่ม ทาวน์โฮม ทาวน์เฮ้าส์ บ้านเดี่ยว ตึกแถว มีผู้อาศัย และ พื้นที่แคบมากไม่รองรับต่อกระบวนการผลิต ซึ่งต้องมีการออกแบบจัดแบ่งกั้นสถานที่ใหม่ จัดวางใหม่
-มีกำลังเครื่องจักรเข้าเข้าเกณฑ์โรงงานแบบก้ำกึ่ง
# ตัวอย่างแปลนทาวน์เฮ้าส์
![]()
ตัวอย่างคำถามที่พบบ่อย
A: -อาหารที่ผ่านกระบวนการแปรรูปหรือปรุงแต่ง
-อาหารควบคุมเฉพาะ เช่น อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท
-อาหารที่กำหนดคุณภาพหรือมาตรฐาน เช่น อาหารกึ่งสำเร็จรูป
A: สถานที่ผลิตอาหารที่เข้าข่ายโรงงาน ขอใบอนุญาตผลิตอาหาร (แบบ อ.2)
สถานที่ผลิตอาหารที่ไม่เข้าข่ายโรงงาน ขออนุญาตผลิตอาหาร (แบบ สบ.1)
A: เจ้าหน้าต้องมาตรวจสถานที่จริง โดยทำนัดหมายวันเข้าตรวจประเมินสถานที่ผลิตอาหารตามหลักเกณฑ์ GMP หากสถานที่ผ่านการตรวจประเมิน ผู้ประกอบการจะได้รับรายงานผลการตรวจประเมินสถานที่ผลิตอาหาร (Audit Report) และ หากไม่ผ่านการตรวจประเมินผู้ประกอบการต้องดำเนินการแก้ไขตามคำสั่งายในระยะเววลาที่กำหนด
A:
กรุงเทพมหานคร : ศูนย์บริการผลิตภัณฑ์สุขภาพเบ็ดเสร็จ (One Stop Service Center) สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา จังหวัดนนทบุรี
ต่างจังหวัด : สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ในพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่
ระยะเวลาดำเนินการ
A: ขอใบอนุญาตผลิตอาหารทั่วไป 45 วัน
ขอใบอนุญาตผลิตอาหารควบคุมเฉพาะ 45-60 วัน
-ลงทะเบียนประมาณ 7-10 วัน
-นัดหมายวันเข้าตรวจประเมินสถานที่ประมาณ 30 วัน
-แก้ไขตามคำสั่งประมาณ 7-10 วัน
-ออกใบอนุญาตประมาณ 7-10 วัน