ปัจจุบันสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมได้กำหนดให้ผู้ประกอบการที่ประสงค์จะทำหรือนำเข้าผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์สามารถยื่นคำขอรับบริการเพื่อตรวจประเมินคุณภาพโรงงานและตรวจสอบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแล้ว โดยสามารถดำเนินการได้โดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ผ่านระบบ e-License ของ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมกฎกระทรวงตามมาตรา ๑๗/๑ แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พ.ศ. ๒๕๑๑ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ใช้บังคับกับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ดังนี้
1.แผงเซลล์แสงอาทิตย์ มอก.61730 เล่ม 2-2567 ด้านความปลอดภัย มาตรฐานต่างประเทศ IEC 61730-2:2023
2.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า มอก.60269 เล่ม 6-2567 Circuit Breakers มาตรฐานต่างประเทศ IEC 60947-2:2024
3.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า มอก.60269 เล่ม 6-2567 ฟิวส์แรงดันไฟฟ้าต่ำ มาตรฐานต่างประเทศ IEC 60269-6:2021
4.สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ (PV) มอก.62930-2564 สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์แรงดันไฟฟ้า 1.5 kV กระแสไฟฟ้าตรง มาตรฐานต่างประเทศ IEC 62930:2017
5.อินเวอร์เตอร์ มอก.2603 เล่ม 2-2556 ด้านความปลอดภัย มาตรฐานต่างประเทศ IEC 62109-1:2010 / IEC 62109-2:2011
6.แบตเตอรี่สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ มอก.63056-2567 ด้านความปลอดภัยมาตรฐานต่างประเทศ IEC 63056:2020
## 5 ข้อผิดพลาดการขอจดมอก.โซล่าเซลล์
# ข้อผิดพลาดที่ 1
โรงงานซื้อแผ่นเซลล์แสงอาทิตย์/แบตเตอรี่มาจากที่อื่นการเข้าไปตรวจโรงงานต้องดำเนินการที่ไหน
- ต้องไปตรวจสอบโรงงานที่มีกระบวนการจัดเรียงแผ่นเซลล์แสงอาทิตย์แล้วทำการ Lanninate จากนั้นประกอบเข้าเฟรมและต่อวงจรไฟฟ้าจนเป็นแผงเซลล์แสงอาทิตย์ (Photovoltaic Module) และมีเครื่องมือสำหรับการตรวจสอบคุณภาพตามที่กำหนด เช่น เครื่องทดสอบความเป็นฉนวนไฟฟ้า (Insulation Test) และ เครื่องทดสอบความต่อเนื่องของระบบต่อลงดิน (Continuity Test of Equipotential Bonding)
- ต้องไปตรวจสอบโรงงานที่มีกระบวนการประกอบแผ่นธาตุเข้ากับเปลือกแบตเตอรี่และประจุไฟฟ้าแบตเตอรี่เพื่อประกอบเป็นผลิตภัณฑ์แบตเตอรี่
# ข้อผิดพลาดที่ 2
การส่งตรวจสอบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมต้องดำเนินการส่งทดสอบหรือไม่
- ต้องส่งทดสอบและเตรียม Design Specification, Bill of Materials (BOM) ชนิดของแผง ประเภทของแผง ระดับชั้น รูปแบบการต่อเซลล์ แรงดันไฟฟ้าเปิดวงจร และกำลังไฟฟ้า
- อย่างไรก็ตามสามารถใช้รายงานผลการทดสอบตาม IEC ที่มีอายุไม่เกิน 3 ปี จากห้องปฏิบัติการทดสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานตามมาตรฐาน 150/IEC 17025 หรือ มอก. 17025 และต้องได้รับการทวนสอบจากสำนักงานก่อน ดังนี้
1.แผงเซลล์แสงอาทิตย์ / มาตรฐานต่างประเทศ IEC 61730-2:2023
2.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า / มาตรฐานต่างประเทศ IEC 60947-2:2024
3.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า / มาตรฐานต่างประเทศ IEC 60269-6:2021
4.สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ (PV) / มาตรฐานต่างประเทศ IEC 62930:2017
5.อินเวอร์เตอร์ / มาตรฐานต่างประเทศ IEC 62109-1:2010 / IEC 62109-2:2011
6.แบตเตอรี่สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์/ มาตรฐานต่างประเทศ IEC 63056:2020
# ข้อผิดพลาดที่ 3
ผลิตภัณฑ์มีหลายรุ่น ต้องทดสอบทุกรุ่น หรือ ขอมอก.พร้อมกันได้หรือไม่
- หลักการคือ การขอหลายกำลังไฟฟ้า ต้องส่งตัวอย่างที่มีกำลังไฟฟ้า ต่ำสุด สูงสุด
- นำส่งจำนวนตัวอย่างตามที่กำหนด เช่น แผงเซลล์แสงอาทิตย์ (PV Module) จำนวน 10 หน่วย และ แผงแบบไม่มีกรอบ (Unframed PV Module) จำนวน 2 หน่วย
- สำหรับแผงเซลล์แสงอาทิตยกำหนดค่ากึ่งกลาง โดยค่าต่ำสุดและสูงสุดต้องแตกต่างจากค่ากึ่งกลางไม่เกิน 10 % เป็นต้น
# ข้อผิดพลาดที่ 4
สามารถขอขยายกำลังไฟฟ้าผลิตภัณฑ์นอกเหนือจาก มาตรฐานต่างประเทศ IEC ได้หรือไม่
- กรณีขอขยายกำลังไฟฟ้า นอกเหนือจาก มาตรฐานต่างประเทศ IEC ต้องส่งตัวอย่างเพิ่มเติม
- พร้อมรายละเอียดทางเทคนิค (Specification) เอกสารด้านการออกแบบ (Design) มาตราฐานวัสดุ (Materials)
- รายงานผลการทดสอบของผลิตภัณฑ์ต้นแบบ (Original) ที่มีอายุไม่เกิน 3 ปี เพื่อประกอบการพิจารณา
# ข้อผิดพลาดที่ 5
หลังจากได้รับใบอนุญาตแล้วมีการการตรวจติดตามหรือไม่
- สำนักงานมาตราฐานอุตสาหกรรม (สมอ.) มีการตรวจติดตามผลิตภัณฑ์และระบบควบคุมคุณภาพของโรงงาน เพื่อตรวจสอบว่าผลิตภัณฑ์ยังคงรักษามาตรฐานได้ตามใบอนุญาต โดยมีการตรวจสอบดังนี้
- การตรวจติดตามผลิตภัณฑ์ ณ. สถานที่เก็บ หรือสถานที่จำหน่าย อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรือ ตามกำหนดเวลาที่ กำหนด เช่น กรณีมีการร้องเรียน หรือ มีเหตุจำเป็นที่เกิดเป็นอันตราย(ใช้รายงานผลการทดสอบมีอายุไม่เกิน 1 ปีได้)
- การเก็บตัวอย่างเพื่อตรวจสอบใหม่ ภายในระยะเวลา 3 ปี หรือ โดยสุ่มเก็บตัวอย่างตามกำหนดเวลาที่ กำหนด เช่น กรณีมีการร้องเรียน หรือ มีเหตุจำเป็นที่เกิดเป็นอันตราย (ใช้รายงานผลการทดสอบมีอายุไม่เกิน 1 ปีได้)
- การตรวจประเมินระบบควบคุมคุณภาพของโรงงาน ทุก 3 ปี ตามกำหนดเวลาที่กำหนด เช่น กรณีมีการร้องเรียน หรือ มีเหตุจำเป็นที่เกิดเป็นอันตราย
- การรับรองตนเอง (Supplier’s Declaration of Conformity : SDOC) ผ่านระบบ E-Surveillance โดยจัดส่งข้อมูลตามแบบ SDOC ที่ สมอ. กำหนด เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาปรับความถี่ในการตรวจติดตามผลิตภัณฑ์และระบบควบคุมคุณภาพของโรงงาน
# สรุป
เพื่อการส่งเสริมและสร้างความเชื่อมั่นให้ในการใช้งานของผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ที่มีความปลอดภัย อันเป็นการส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมระบบเซลล์แสงอาทิตย์ ในประเทศไทยให้สามารถแข่งขันได้ในตลาดโลกจึงกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ต้องเป็นไปตามมาตรฐานเป็นหลักประกันและเป็นการสร้างความเชื่อมันแก่ประชาชนว่าแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ที่นำมาติดตั้งใช้งานเป็นผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่มีความปลอดภัย ลดความเสี่ยงเรื่องไพไหม้หรือไฟรั่ว อันจะทำให้เกิดความปลอดภัยต่อประชาชนผู้บริโภคเป็นการเพิ่มทางเลือกในการใช้พลังงานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ ยังเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรพลังงานอันจะส่งผลให้เกิดการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
