ปัจจุบันเทรนด์สุขภาพ มุ่งเน้นไปการดูแลให้ร่างกายแข็งแรงยืนยาวลึกถึงระดับเซลล์ (Healthspan) และ มีร่างกายที่พร้อมใช้งานและปลอดโรคเรื้อรังในทุกช่วงวัย เป็นการดูแลเชิงป้องกันเน้นคุณค่าของสารอาหาร (Nutrient Density) ยกระดับสุขภาพจิตสู่การฝึกจิตใจให้แข็งแรงเหมือนกล้ามเนื้อ (Mental Fitness) ออกกำลังกายเน้นความแข็งแรง โดยอาหารที่ทานเข้าไปมีการพัฒนาอาหารใหม่ๆ ปรับปรุงสูตรใหม่อยู่ตลอดเวลา ทำให้มีการจดอย.อาหารสุขภาพและมีการกล่าวอ้างทางสุขภาพของอาหารด้วย ซึ่งกฎหมายมีประกาศกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการกล่าวอ้างทางสุขภาพของอาหารเพื่อเป็นการคุ้มครองผู้บริโภคและอำนวยความสะดวกทางการค้าไว้ ดังนี้
# ความหมาย
- การกล่าวอ้างทางสุขภาพ (health claims) หมายความว่า การแสดงข้อความ รูป รูปภาพ รอยประดิษฐ์ เครื่องหมาย เครื่องหมายการค้า หรือข้อมูลใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอาหารหรือส่วนประกอบของอาหารที่มีผลต่อสุขภาพทั้งทางตรงและทางอ้อม ประกอบด้วยการกล่าวอ้าง
- การกล่าวอ้างหน้าที่ของสารอาหาร (nutrient function claims) การแสดงสรรพคุณหรือคุณประโยชน์เกี่ยวกับบทบาทของสารอาหารที่มีผลต่อสรีรวิทยาด้านการเจริญเติบโตพัฒนาการ หรือการทำหน้าที่ตามปกติของร่างกาย
- การกล่าวอ้างหน้าที่อื่น (other function claims) การแสดงสรรพคุณ หรือคุณประโยชน์ที่เฉพาะเจาะจง (specific beneficial effects) ของการบริโภคอาหารหรือส่วนประกอบของอาหาร เพื่อให้ร่างกายทำหน้าที่หรือมีกิจกรรมทางชีวภาพเป็นไปตามปกติ
- การกล่าวอ้างในลักษณะที่เกี่ยวข้องกับผลต่อสุขภาพในเชิงบวก หรือเพื่อให้การทำหน้าที่ของร่างกายดีขึ้น หรือเพื่อปรับเปลี่ยน หรือคงสภาวะทางสุขภาพ
- การกล่าวอ้างการลดความเสี่ยงของการเกิดโรค (reduction of disease risk claims) การแสดงสรรพคุณหรือคุณประโยชน์ที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคอาหารหรือส่วนประกอบของอาหาร เพื่อลดความเสี่ยงของการเกิดโรค อาการ หรือสภาวะใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ
# หลักเกณฑ์และเงื่อนไขการกล่าวอ้าง
- ต้องมีความปลอดภัย มีคุณภาพมาตรฐานเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด กรณีที่เป็น อาหารใหม่ (novel food) ต้องผ่านการประเมินความปลอดภัยก่อน
- ต้องมีส่วนประกอบของอาหาร สารอาหาร หรือสารอื่น อยู่ในรูปแบบและปริมาณที่มีนัยสำคัญที่เป็นประโยชน์ต่อสุขภาพด้านโภชนาการหรือสรีรวิทยา อ้างอิงตามเอกสารหลักฐาน ทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป
- ต้องทำให้ผู้บริโภคทั่วไปสามารถเข้าใจได้ถึงประโยชน์ที่กล่าวอ้างนั้น และต้องหมายถึงอาหารที่อยู่ในสภาพพร้อมบริโภคตามวิธีการเตรียมหรือวิธีการบริโภคที่แนะนำบนฉลาก และต้องมีปริมาณการบริโภคที่เหมาะสม
- ต้องอยู่บนพื้นฐานของหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นที่ยอมรับ โดยทั่วไปและเป็นปัจจุบัน เอกสารหลักฐานต้องเพียงพอในการพิสูจน์ยืนยันผลของการกล่าวอ้างนั้น ๆ กับความสัมพันธ์ต่อสุขภาพ โดยต้องเป็นการศึกษาในมนุษย์ในกลุ่มประชากรเป้าหมาย และสามารถวัดได้ ด้วยตัวชี้วัดที่เหมาะสม
- การกล่าวอ้างสารอาหารที่แนะนำให้บริโภคมากขึ้น หรือ สารอาหารที่แนะนำให้บริโภคแต่น้อย ต้องแสดงปริมาณหนึ่งหน่วยบริโภคอ้างอิงที่แสดงบนฉลาก ในสัดส่วนที่เหมาะสม (balanced diet) โดยปริมาณของอาหารหรือส่วนประกอบของอาหารที่กล่าวอ้างต้องสามารถวิเคราะห์ได้ด้วยวิธีที่ถูกต้องและเหมาะสม
- สารอาหารนั้นต้องอยู่ในบัญชีค่าอ้างอิงสารอาหารต่อวันสำหรับคนไทย (Thai RDIs)
- ต้องแสดงแบบคำขอยื่นผลการประเมินการกล่าวอ้างทางสุขภาพ และ แนบเอกสารหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่แบบประกอบการพิจารณา หนังสือรับรองการจำหน่ายผลิตภัณฑ์อาหารที่กล่าวอ้างทางสุขภาพ (ถ้ามี) ตัวอย่างฉลากผลิตภัณฑ์ที่มีการกล่าวอ้างทางสุขภาพและจำหน่ายในต่างประเทศ (ถ้ามี)
# ตัวอย่างข้อความการกล่าวอ้างทางสุขภาพ
# กฎหมาย
# สรุป
อาหารสุขภาพใหม่ๆ ที่รองรับ Longevity & Healthspan การขึ้นทะเบียนจะต้องมีการกล่าวอ้างทางสุขภาพของอาหารที่ต้องดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมายสุขภาพของอาหารและเป็นการคุ้มครองผู้บริโภคที่มีการกำหนดขึ้นมาเฉพาะด้วย
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
