บทความ

วัตถุประสงค์ของการกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์โซลาร์เซลล์เพื่อตรวจสอบ การชำรุดของส่วนประกอบภายในและภายนอกของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ที่อาจเกิดขึ้น ส่งผลให้เกิดไฟไหม้ การช็อกไฟฟ้าและ/หรือการบาดเจ็บของบุคคล มาตรฐานผลิตภัณฑ์จึงกำหนดความปลอดภัยพื้นฐานและการทดสอบรวมถึงการตรวจสอบทั่วไป อันตรายจากการช็อกไฟฟ้า อันตรายจากไฟไหม้ ความเค้นทางกลและ ความเค้นจากสิ่งแวดล้อม โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบเพื่อการอนุญาต สำหรับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมคุณสมบัติด้านความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์โซลาร์เซลล์ จากมาตราฐานทั่วไป เป็น มาตราฐานบังคับ

# ความเป็นมาและนโยบายเรื่องโซลาร์เซลล์

สํานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มีนโยบายให้มีมาตรฐาน
1.การติดตั้งโซลาร์เซลล์ระบบ On-grid ที่เชื่อมต่อกับไฟฟ้าของการไฟฟ้า
2.การติดตั้งโซลาร์เซลล์ระบบ ระบบ Off-grid ที่ใช้ไฟแยกเฉพาะ
3.การติดตั้งโซลาร์เซลล์ระบบ Hybrid ที่ผสมทั้ง 2 แบบ
4.อุปกรณ์ที่ได้มาตรฐาน มีเครื่องหมายรับรอง มอก.รวมถึงเลือกสายไฟและอินเวอร์เตอร์ที่เหมาะสมกับระบบ เพื่อป้องกันปัญหาไฟฟ้าลัดวงจรหรืออุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นได้
5.ช่างผู้เชี่ยวชาญที่มีใบรับรองมาตรฐานฝีมือแรงงาน
6.ควรติดตั้งถังดับเพลิงชนิด CO2 ไว้ภายในบ้านด้วย
7.ลดหย่อนภาษีสูงสุด 200,000 บาท สำหรับครัวเรือนที่ติดตั้งระบบ On-grid ภายในปีภาษี 2568-2570
8.อนุมัติรับซื้อไฟฟ้าส่วนเกินจากภาคประชาชน (โซลาร์ครัวเรือน) ในอัตรา 2.20 บาทต่อหน่วย

# ผลิตภัณฑ์และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องในการติดตั้งระบบ Solar Cell ที่ถูกกำหนดมาตราฐานบังคับ

1.แผงเซลล์แสงอาทิตย์
มอก.61730 เล่ม 2-2567 ด้านความปลอดภัย
มาตรฐานต่างประเทศ IEC 61730-2:2023

2.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า
มอก.60269 เล่ม 6-2567
Circuit Breakers มาตรฐานต่างประเทศ IEC 60947-2:2024

3.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า
มอก.60269 เล่ม 6-2567 ฟิวส์แรงดันไฟฟ้าต่ำ
มาตรฐานต่างประเทศ IEC 60269-6:2021

4.สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ (PV)
มอก.62930-2564 สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์แรงดันไฟฟ้า 1.5 kV กระแสไฟฟ้าตรง
มาตรฐานต่างประเทศ IEC 62930:2017

5.อินเวอร์เตอร์
มอก.2603 เล่ม 2-2556 ด้านความปลอดภัย
มาตรฐานต่างประเทศ IEC 62109-1:2010 / IEC 62109-2:2011

6.แบตเตอรี่สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์
มอก.63056-2567 ด้านความปลอดภัย
มาตรฐานต่างประเทศ IEC 63056:2020

# กำหนดประกาศใช้บังคับเป็นมาตราฐานบังคับ

1.แผงเซลล์แสงอาทิตย์ (เลื่อนการใช้บังคับ จากเดิมกันยายน 2569)
2.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า (เลื่อนการใช้บังคับ จากเดิมกันยายน 2569)
3.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า (เลื่อนการใช้บังคับ จากเดิมกันยายน 2569)
4.สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ (PV) (เลื่อนการใช้บังคับ จากเดิมกันยายน 2569)
5.อินเวอร์เตอร์ (เลื่อนการใช้บังคับ จากเดิมกันยายน 2569)
6.แบตเตอรี่สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ (เลื่อนการใช้บังคับ จากเดิมกันยายน 2569)

# หลักเกณฑ์การยื่นคำขอ แผงเซลล์แสงอาทิตย์ มอก.61730 เล่ม 2-2567 ด้านความปลอดภัย

1. การยื่นคำขอต้องมีเอกสารสำคัญดังนี้
1.1 เอกสาร แบบ Drawing และ Specification ของแผงเซลล์แสงอาทิตย์

2. โรงงานที่อย่างน้อยต้องมีกระบวนการจัดเรียงแผ่นเซลล์แสงอาทิตย์แล้วทำการ Lanninate จากนั้นประกอบเข้าเฟรมและต่อวงจรไฟฟ้าจนเป็นแผงเซลล์แสงอาทิตย์ (Photovoltaic Module)

3. การอนุญาต
3.1 การทดสอบผลิตภัณฑ์แผงเซลล์แสงอาทิตย์
3.2 การตรวจประเมินระบการควบคุมคุณภาพของโรงงาน

4. การทดสอบผลิตภัณฑ์
4.1 เก็บตัวอย่าง 1 ชุดตัวอย่าง ต่อชนิด ต่อประเภทแผงเซลล์ ต่อระดับชั้น ต่อการต่อเซลล์ภายในต่อแบบ  ต่อแรงดันไฟฟ้าเปิดวงจร และต่อกำลังไฟฟ้าที่กำหนด โดยให้เก็บตัวอย่างที่มีค่ากำลังไฟฟ้าที่กำหนดต่ำสุด สูงสุด และค่ากึ่งกลาง โดยค่าต่ำสุด และสูงสุดต้องมีความแตกต่างไม่เกิน 10% จากค่ากึ่งกลาง

ตัวอย่าง 1 ชุดตัวอย่าง ประกอบด้วยแผงเซลล์แสงอาทิตย์ (PV modules) จำนวน 10 หน่วย และ unframed PV module จำนวน 2 หน่วย และเพียงพอต่อการทดสอบ

4.2 สามารถใช้รายงานผลการทดสอบตาม IEC 61730-2:2023 ที่มีอายุไม่เกิน 3 ปี จากห้องปฏิบัติการทดสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานตามมาตรฐาน 150/IEC 17025 หรือ มอก. 17025 และต้องได้รับการทวนสอบจากสำนักงานก่อน

สรุป

เมื่อกฎกระทรวงมีผลบังคับใช้ ผลิตภัณฑ์โซลาร์เซลล์จะกลายเป็น สินค้ามาตรฐานบังคับที่ต้องมี มอก.หากไม่มีไม่สามารถนำเข้าได้ และ ผลิตและจำหน่ายไม่ได้ ซึ่งเป็นการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของระบบโซลาร์เซลล์เพื่อความปลอดภัย

หลักเกณฑ์การยื่นคำขอ แผงเซลล์แสงอาทิตย์ มอก.61730 เล่ม 2-2567 ด้านความปลอดภัย

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่