บทความ

หลายคนยังมีความสงสัยว่าอะไรคือ ชุดสายพ่วง ปลั๊กพ่วง เต้าเสียบ เต้ารับ เต้าเสียบแบบ Universal เต้ารับแบบ Universal แตกต่างกันอย่างไร และ หากนำเข้ามาจำหน่ายต้องดำเนินการอย่างไรให้ถูกต้องตามกฎหมาย รวมถึงต้องขอจดมอก.เลขมาตรฐานอะไรบ้าง บทความนี้สรุปความแตกต่างระหว่างสินค้าทั้งหมด และ มาตราฐานที่กำหนดสำหรับผู้ผลิต ผู้นำเข้า ว่าต้องเตรียมตัวอย่างไร

# สรุปหลักการ

• ชุดสายพ่วง(ปลั๊กพ่วง) มอก.2432-2555 คือ เต้าเสียบและเต้ารับ ประกอบรวมกัน
• เต้าเสียบและเต้ารับ มอก. 166-2549 เต้าเสียบและเต้ารับ ไม่ได้ประกอบรวมกัน (แยกกัน)

# ความแตกต่างระหว่างเลขมอก.ของ ปลั๊กพ่วง และ เต้ารับ

• ชุดสายพ่วง(ปลั๊กพ่วง) เลขที่ มอก.2432-2555 เต้าเสียบและเต้ารับสำหรับใช้ในที่อยู่อาศัยและงานทั่วไปที่มีจุดประสงค์คล้ายกัน
• เต้าเสียบและเต้ารับ เลขที่ มอก. 166-2549 เต้าเสียบและเต้ารับสำหรับใช้ในที่อยู่อาศัยและงานทั่วไปที่มีจุดประสงค์คล้ายกัน : เต้าเสียบและเต้ารับที่มีแรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 250 โวลต์
• ดังนั้น ผู้ผลิต ผู้นำเข้า ต้องมีใบอนุญาติ 2 ใบอนุญาต

# สินค้าแบบไหนคือ ชุดสายพ่วง(ปลั๊กพ่วง) เลขที่ มอก.2432-2555

• ปลั๊กพ่วงประกอบรวมด้วยชุดสายพ่วงแบบเปลี่ยนสายได้ และ เปลี่ยนสายไม่ได้
• ปลั๊กพ่วงประกอบรวมด้วยชุดสายพ่วงแบบล้อม้วนสาย (cable reel) แบบใช้ร่วมกัน
• ปลั๊กพ่วงประกอบรวมด้วยชุดสายพ่วงใช้กับไฟฟ้ากระแสสลับแรงดันที่กำหนดเกิน 50-440 โวลต์
  ละกระแสที่กำหนดไม่เกิน 16 แอมแปร์
• ชุดสายพ่วง(ปลั๊กพ่วง) สำหรับใช้ในที่อยู่อาศัย และงานทั่วไป ทั้งภายในหรือภายนอกอาคาร
• สำหรับการใช้งานที่คุณหภูมิโดยรอบไม่เกิน 40 องศาเซลเซียส
• ไม่รวมปลั๊กพ่วงที่มีอุปกรณ์สำหรับม้วนสายกลับอัตโนมัติ

# สินค้าแบบไหนคือ เต้าเสียบและเต้ารับ มอก.166-2549

• เต้ารับต้องมี 3 ช่อง ขากลม และ ขากลมแบนและไม่เป็นเต้ารับแบบ Universal
• เต้าเสียบ ต้องมีขากลมจำนวน 2 หรือ 3 ขาห้ามมีขาแบนอย่างเด็ดขาด
• เต้ารับยึดกับที่
• เต้ารับหยิบยกได้
• เต้ารับแบบมีช่อง USB หรือ ไม่มี ช่องUSB

# มาตรฐานมอก.ชุดสายพ่วง(ปลั๊กพ่วง) มอก.2432-2555

• มีเครื่องหมายมาตรฐานบังคับ และมีหมายเลขมอก. 2432-2555 อยู่ใต้หรือข้างเครื่องหมายมาตรฐานที่ผลิตภัณฑ์อย่างชัดเจน
• ชุดสายพ่วง(ปลั๊กพ่วง) สายไฟฟาต้องมี มอก.11 และ ขนาดรูปลั๊กต้องเป็นไปตามมอก.166
• เต้ารับมีตัวปิดช่อง และมีขั้วสายดินเพื่อป้องกันการแหย่รู ปลั๊ก
• เต้ารับและเต้าเสียบ ต้องเสียบพอดีกันไม่แน่น ไม่หลวม
• เต้าเสียบต้องเป็นแบบขากลม 3 ขา ซึ่งเป็นเต้าเสียบสองขั้วพร้อมสายดิน มีฉนวนกันกระแสไฟฟ้าที่โคนขาปลั๊กไฟ เพื่อป้องกันการสัมผัสโคนขาปลั๊กไฟ
• มีอุปกรณ์ป้องกันกระแสไฟเกินในปลั๊กพ่วงที่มีเต้ารับตั้งแต่ 3 ตัวขึ้นไป เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดกระแสไฟฟ้าลัดวงจรซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดเพลิงไหม้
• ฉลากต้องระบุชื่อผู้ผลิต ผู้นำเข้า เครื่องหมายการค้า กระแสไฟฟ้า แรงดันไฟฟ้า กำลังไฟฟ้าสูงสุด
  แบบหรือรุ่น
• ชุดสายพ่วง(ปลั๊กพ่วง)ประกอบด้วยสายอ่อน 1 เส้น + เต้าเสียบ 1 ตัว + เต้ารับเดียวหรือเต้ารับชุด
  ที่ประกอบรวมชุดกัน
• ปลั๊กพ่วงประกอบรวมด้วยชุดสายพ่วงแบบล้อม้วนสาย (cable reel) อาจมีข้อความเตือน (ควรดึงสายไฟฟ้าออกจนสุดในขณะใช้งาน)
• กรณีปลั๊กพ่วงผู้ขอไม่ได้ผลิตเต้ารับเอง ชื่อผู้รับใบอนุญาตแสดงต้องที่ปลอกหรือฉลากรอบสายไฟ

# มาตรฐานมอก.เต้าเสียบและเต้ารับ มอก.166-2549

• มีเครื่องหมายมาตรฐานบังคับ และมีหมายเลขมอก. 166-2549 อยู่ใต้หรือข้างเครื่องหมายมาตรฐานที่ผลิตภัณฑ์อย่างชัดเจน
• เต้ารับต้องมี 3 ช่อง ขากลม และไม่เป็นเต้ารับแบบ Universal
• เต้ารับต้องมี 3 ช่อง ขากลมแบนและไม่เป็นเต้ารับแบบ Universal
• เต้าเสียบ ต้องมีขากลมจำนวน 2 หรือ 3 ขาห้ามมีขาแบนอย่างเด็ดขาด
• ไม่เป็นเต้ารับแบบ 2 ช่อง และ ขาแบน
• เต้าเสียบและเต้ารับสำหรับใช้ในที่อยู่อาศัยและงานทั่วไป
• เต้าเสียบและเต้ารับสำหรับใช้ในที่อยู่อาศัยและงานทั่วไปที่มีแรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 250 โวลต์
  และกระแสไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 16 แอมแปร์

# เต้าเสียบและเต้ารับ แบบ Universal ขอจดมอก.ได้ไหม

เต้าเสียบและเต้ารับ แบบ Universal ปัจจุบันที่เราเห็นวางจำหน่ายกันไม่สามารถขอจดมาตราฐาน มอก.ไทยได้เนื่องจากยังไม่ถูกกำหนดให้มีมาตรฐาน ดังนั้นเต้าเสียบและเต้ารับ แบบ Universal จะไม่สามารถขอรับมาตรฐาน มอก.ได้ และ การจัดจำหน่าย นำเข้าถือว่าผิดกฎหมาย

เต้าเสียบและเต้ารับ แบบ Universal คือสามารถนำไปใช้ได้ทั่วโลก ซึ่งแต่ละประเทศมีข้อกำหนดมาตราฐานที่แตกต่างกันไปตามแรงดันไฟฟ้าและกระแสไฟฟ้า  เช่น

• ประเทศญี่ปุ่นปลั๊กแบบขาแบน 2 ขา (ไม่ทีขากราวด์) แรงดันไฟฟ้า 100 โวลต์
• ประเทศเกาหลี ปลั๊กแบบขากลม 2 ขา (ประเภท Type C และ Type F – Schuko) และมีระบบไฟฟ้า 220 โวลต์
• ประเทศอเมริกา ปลั๊กแบบแบบ 2 ขาแบนคู่ และแบบ 3 ขากลมหรือเขี้ยวอยู่ด้านล่างแรงดันไฟฟ้า 120 โวลต์

# ขั้นตอนขอใบอนุญาต ชุดสายพ่วง(ปลั๊กพ่วง) เลขที่ มอก.2432-2555 และ เต้าเสียบและเต้ารับ มอก.166-2549

• ขั้นตอนที่ 1 ตรวจสอบว่าสินค้าอยู่ในมาตรฐานชุดสายพ่วง(ปลั๊กพ่วง) เลขที่ มอก.2432-2555 หรือ เต้าเสียบและเต้ารับ มอก.166-2549 โดยสอบทานขอบข่ายสินค้าในนิยามกฎหมาย
• ขั้นตอนที่ 2 เตรียมเอกสาร เช่น หนังสือรับรองนิติบุคคล รายละเอียดผลิตภัณฑ์ ใบอนุญาตโรงงานผลิต แบบฉลาก มาตราฐาน ISO ผลทดสอบสินค้าในต่างประเทศ หนังสือมอบอำนาจ เป็นต้น
• ขั้นตอนที่ 3 ยื่นทดสอบผลิตภัณฑ์ โดยส่งตัวอย่างทดสอบที่หน่วยตรวจสอบที่ขึ้นทะเบียนไว้กับ สมอ.
• ขั้นตอนที่ 4 ยื่นตรวจสอบโรงงานว่ามีกระบวนการผลิตที่เป็นไปตามมาตราฐานหรือไม่
• ขั้นตอนที่ 5 ยื่นคำขอผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ของ สมอ. พร้อมรายงานผลทดสอบสินค้าและรายงานผลตรวจสอบโรงงานเพื่อขอออก

# กฎหมาย

เลขที่ มอก. :  166-2549

เลขที่ มอก. : 2432-2555

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่