บทความ

สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ออกประกาศให้แผงเซลล์แสงอาทิตย์จากมอก.ภาคสมัครใจ เป็น มอก.ภาคบังคับ ตั้งแต่ 30 ตุลาคม 2569 และ กรมศุลกากรได้ขึ้นระบบการนำเข้ากับพิกัดศุลกากรผ่านระบบ National Single Window (NSW) ดังนั้นหากผู้ประกอบการไม่ได้รับใบอนุญาตมอก.ก่อนจะไม่สามารถนำเข้าแผงเซลล์แสงอาทิตย์ได้ บทความนี้จะได้อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับ แผงโซล่าเซลล์ และ ติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ว่ามีความแตกต่างกันอย่างไร และ มีความเกี่ยวข้องกับมอก.เอส 176-2564 ที่เป็นมาตรฐานด้านการบริการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ อย่างไร

# สรุปหลักการ

มอก.แผงโซล่าเซลล์บังคับใช้แล้ว มอก.61730 เล่ม 2-2567 บังคับใช้ 30 ต.ค. 2569 หลังจากนี้ต้องมีใบอนุญาตมอก.ถึงจะนำเข้ามาจำหน่ายในประเทศไทยได้

มอก. เอส 176-2564 เป็นมาตรฐานด้านการบริการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ เพื่อให้การให้บริการมีคุณภาพ เป็นระบบ และสม่ำเสมอ เป็นมาตราฐานทั่วไป มีก็ได้ ไม่มีก็ได้ ตามประกาศสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ฉบับที่ 49 (พ.ศ. 2564) ลงวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2564

# สินค้าแบบไหนเข้าข่าย แผงโซล่าเซลล์บังคับใช้แล้ว มอก.61730 เล่ม 2-2567

• แผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนที่ขายหรือใช้เป็นแผงเดี่ยว เช่น แผงโมโนคริสตัลไลน์และโพลีคริสตัลไลน์
• มีกระบวนการจัดเรียงแผ่นเซลล์แสงอาทิตย์แล้วทำการ Lanninate จากนั้นประกอบเข้าเฟรมและต่อวงจรไฟฟ้าจนเป็นแผงเซลล์แสงอาทิตย์ (Photovoltaic Module)
• แผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่รวมอยู่ในผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอื่น เช่น อุปกรณ์โคมไฟที่มีแผงเซลล์แสงอาทิตย์ติดมาในตัว ไม่เข้าข่ายมอก.61730 เล่ม 2-2567
• แผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่ไม่ใช่ชนิดผลึกซิลิคอน ไม่เข้าข่ายมอก.61730 เล่ม 2-2567
• แผงเซลล์แสงอาทิตย์นำเข้าภายใต้พิกัด 8541.43.00-000/C62

# บริการแบบไหนเข้าข่าย บริการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ มอก.เอส 176-2564

ติดตั้งแผงโซล่าเซลล์ที่มีคุณภาพและปลอดภัย ระบบผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์

• ระบบ Off Grid
• ระบบ On Grid
• ระบบ Hybrid

# มาตราฐาน แผงโซล่าเซลล์บังคับใช้แล้ว มอก.61730 เล่ม 2-2567

• มีมาตรฐานต่างประเทศ IEC 61730-2:2023
• มีมาตราฐานด้านความปลอดภัย เช่น การตรวจสภาพทั่วไป อันตรายจากไฟฟ้าดูด อันตรายจากไฟไหม้ และความทนต่อแรงทางกลและสภาพแวดล้อม ระบบไฟฟ้า กระแสไหลย้อน และ การทดอุณหภูมิของอุปกรณ์ภายใน

# มาตราฐาน บริการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ มอก.เอส 176-2564

• มีมาตรฐานและขั้นตอนการให้บริการติดตั้งแผงโซล่าเซลล์
• มีบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ พร้อมผ่านการฝึกอบรมด้านการติดตั้งและความปลอดภัย
• มีระบบจัดการคุณภาพ กำหนดกระบวนการทำงาน หน้าที่ความรับผิดชอบ และจัดเก็บเอกสารที่จำเป็นอย่างเป็นระบบ
• มีการจัดเตรียมติดตั้งแผงโซล่าเซลล์ และ อุปกรณ์อื่นเป็นระบบ สอบทานย้อนหลังได้
• มีการใช้แผงโซล่าเซลล์ที่ได้มาตรฐาน มอก.61730 เล่ม 2-2567
• มีเครื่องมือ อุปกรณ์ตรวจวัด และอุปกรณ์ในระบบโซล่าเซลล์ต้องเหมาะสม มีคุณภาพ พร้อมใช้งาน และเป็นไปตามข้อกำหนด
• มีมาตรฐาน การวางแผน ตรวจสอบหน้างาน ออกแบบ ติดตั้ง ควบคุมความปลอดภัย ตรวจสอบความพร้อมของระบบ จนถึงการส่งมอบ

# ผู้ประกอบการควรมี มอก. เอส 176-2564 ไหม

• รัฐบาล หรือ หน่วยงานของรัฐ และ เอกสารบางแห่งมีข้อกำหนดเรื่องมาตราฐาน บริการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ มอก.เอส 176-2564 ด้านความปลอดภัย ผู้ประกอบการที่มีมาตราฐาน จะสร้างความน่าเชื่อถือให้กับบริการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ได้ดี และ รองรับการติดตั้ง ดังนี้
• ระบบโซล่าเซลล์แบบอิสระ (Off Grid) ประกอบรวมด้วยแผงโซล่าเซลล์ อุปกรณ์ควบคุมการประจุแบตเตอรี่ แบตเตอรี่ และอินเวอร์เตอร์
• ระบบโซล่าเซลล์แบบต่อกับระบบจำหน่าย (On Grid) ประกอบรวมด้วยอินเวอร์เตอร์ที่ต้องได้รับการรับรองจากการไฟฟ้าก่อน
• ระบบโซล่าเซลล์แบบผสมผสาน (Hybrid) ประกอบรวมด้วยแหล่งผลิตไฟฟ้าประเภทอื่น เช่น พลังงานลม พลังงานน้ำ

# ผู้ประกอบการควรเตรียมตัวอย่างไรสำหรับการจด มอก.เอส 176-2564

• มีบุคลากร เช่น วิศวกร ช่างไฟฟ้า ช่างติดตั้งที่ได้รับการฝึกอบรมเกี่ยวกับการติดตั้งระบบโซล่าเซลล์และความปลอดภัยในการทำงาน
• มีเครื่องมือและอุปกรณ์ติดตั้งโซล่าเซลล์ที่จำเป็นสำหรับการติดตั้ง และ มีระบบการจัดเก็บ ดูแลรักษาให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานตลอดเวลา
• ใช้เแผงเซลล์แสงอาทิตย์ได้รับมาตรฐาน มอก.61730 เล่ม 2-2567
• ใช้อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า ได้รับมาตรฐาน มอก.60269 เล่ม 6-2567
• ใช้อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า ได้รับมาตรฐาน มอก.60269 เล่ม 6-2567
• ใช้สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ (PV)ได้รับมาตรฐาน มอก.62930-2564
• ใช้อินเวอร์เตอร์ได้รับมาตรฐาน มอก.2603 เล่ม 2-2556
• ใช้แบตเตอรี่สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ ได้รับมาตรฐาน มอก.63056-2567 ด้
• มีกำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับการติดตั้ง การส่งมอบ การรับประกัน และการบำรุงรักษา ค่าบริการและค่าใช้จ่ายอย่างชัดเจน

# สรุป

มอก.แผงโซล่าเซลล์บังคับใช้แล้วซึ่งเป็นภาคบังคับไม่ขอมอก.ไม่ได้ สำหรับมอก.เอส 176-2564 ติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์จะมีหรือไม่ก็ได้ หากผู้ประกอบการที่มีมาตราฐานระบบติดตั้งก็จะสร้างมาตรฐานใหม่และความน่าเชื่อถือให้กับบริการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์รองรับการให้บริการภาครัฐและเอกชนที่มีเงื่อนไขมาตรฐานการติดตั้งได้ทันที

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่