ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามามีบทบาทกับมนุษย์อย่างมาก มึหลายคำถามที่เกี่ยวกับการจดสิทธิบัตรปัญญาประดิษฐ์ (AI) ว่าสามารถทำได้หรือไม่ การพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่างรวดเร็วนั้นต้องเผชิญกับความท้าทายกับกฎหมายสิทธิบัตรที่ยังไม่ได้แก้ไข แต่การพิจารณาของศาลจะต้องพิจารณาทั้งหมดตามหลักกฎหมายเดิม ซึ่งคำตัดสินของศาลฎีกาสหราชอาณาจักรเกี่ยวกับสิทธิบัตรและปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นแรงผลักดันสำคัญสำหรับการสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่
กล่าวโดยสรุปของคำพิพากษาของศาลฎีกาสหราชอาณาจักรเกี่ยวกับสิทธิบัตรและปัญญาประดิษฐ์ (AI) คือ
1.โปรแกรมสำหรับคอมพิวเตอร์ไม่ใช่สิ่งประดิษฐ์และจึงไม่สามารถจดสิทธิบัตรได้
2.โปรแกรมคอมพิวเตอร์สามารถจดสิทธิบัตรได้หากเกี่ยวข้องกับการใช้ฮาร์ดแวร์
3.ฮาร์ดแวร์ที่ได้รับการฝึกอบรมไม่ได้เกี่ยวข้องกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ไม่ได้ดำเนินการตามชุดคำสั่งที่กำหนดไว้ล่วงหน้าโดยมนุษย์ ตรงกันข้าม หากทำงานตามสิ่งที่เรียนรู้ด้วยตนเอง สามารถจดสิทธิบัตรได้
หลักการของสิ่งประดิษฐ์ในกรณีนี้
สิ่งประดิษฐ์ของแอปพลิเคชันนี้คือระบบที่ใช้โครงข่ายประสาทเทียม (ANN) เพื่อให้คำแนะนำไฟล์ที่ดีขึ้น สิ่งประดิษฐ์นี้อาจเป็นฮาร์ดแวร์หรือซอฟต์แวร์ก็ได้ แนวคิดพื้นฐานอยู่ที่การฝึกฝน ANN ซึ่งวิเคราะห์คุณสมบัติทางกายภาพของไฟล์โดยการเปรียบเทียบไฟล์ฝึกฝนแบบเป็นคู่ ในการเปรียบเทียบแบบเป็นคู่เหล่านี้ ระยะห่างในพื้นที่คุณสมบัติระหว่างเวกเตอร์เอาต์พุต (คุณสมบัติ) ของ ANN จะลู่เข้าเพื่อสะท้อนความแตกต่างในพื้นที่ความหมายระหว่างเวกเตอร์ความหมายของไฟล์แต่ละคู่ ผลลัพธ์คือ ใน ANN ที่ได้รับการฝึกฝนแล้ว ไฟล์ที่อยู่ใกล้กันในพื้นที่คุณสมบัติจะมีลักษณะความหมายที่คล้ายคลึงกัน และไฟล์ที่อยู่ห่างกันในพื้นที่คุณสมบัติจะมีลักษณะความหมายที่ไม่เหมือนกัน เมื่อฝึกฝนแล้ว ANN ที่ได้รับการฝึกฝนแล้วสามารถนำมาใช้เพื่อระบุไฟล์จากฐานข้อมูลที่สอดคล้องกับไฟล์เป้าหมายในเชิงความหมายได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ และเพื่อให้คำแนะนำไฟล์แก่ผู้ใช้บนอุปกรณ์ของผู้ใช้ (ผ่านเครือข่ายการสื่อสาร) ได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำเช่นกัน
![]()
คู่กรณีผู้ยื่นอุทธรณ์ บริษัท อีโมชั่นแนล เพอร์เซปชั่น ไออี จำกัด (EPAI)
ผู้ถูกฟ้อง อธิบดีกรมสิทธิบัตรราชอาณาจักร
ประเด็น ข้อจำกัดตามกฎหมายเกี่ยวกับการจดสิทธิบัตรโปรแกรมสำหรับ โครงข่ายประสาทเทียม (ANN)
คือระบบการเรียนรู้ของเครื่องจักรซึ่งเป็นพื้นฐานของระบบปัญญาประดิษฐ์สมัยใหม่ ที่สามารถให้คำแนะนำไฟล์สื่อ เช่น เพลง แก่ผู้ใช้โดยอิงจากคุณสมบัติทางกายภาพของไฟล์ แทนที่จะพึ่งพาหมวดหมู่ที่ระบุโดยมนุษย์ และสามารถสร้างไฟล์อื่นที่สามารถกระตุ้นการตอบสนองทางอารมณ์ที่คล้ายคลึงกันในผู้ใช้ได้ แม้ว่าจะไม่ขึ้นอยู่กับประเภทหรือรสนิยมส่วนตัวก็ตาม
สำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาแห่งสหราชอาณาจักร (UKIPO) ปฏิเสธคำขอ โดยให้เหตุผลว่า ANN เข้าข่ายคำจำกัดความตามกฎหมายของ โปรแกรมสำหรับคอมพิวเตอร์…เช่นนั้น ในมาตรา 1(2)(c) ของพระราชบัญญัติสิทธิบัตรปี 1977 ภายใต้กฎหมายนี้ โปรแกรมดังกล่าวจะไม่รวมอยู่ในคำจำกัดความของ สิ่งประดิษฐ์ และจึงไม่สามารถจดสิทธิบัตรได้
EPAI ยื่นอุทธรณ์คำตัดสินของ UKIPO ต่อศาลศาลอุทธรณ์รับพิจารณาอุทธรณ์และยืนยันคำตัดสินเดิมของ UKIPO คือ ANN ไม่สามารถจดสิทธิบัตรได้ภายใต้มาตรา 1(2)(c)
EPAI ยื่นฎีกา ศาลฎีกาแห่งสหราชอาณาจักรมีคำตัดสินว่าเครือข่ายประสาทเทียม ซึ่งเป็นปัญญาประดิษฐ์ประเภทหนึ่งที่สามารถเรียนรู้ด้วยเครื่องจักรได้ สามารถจดสิทธิบัตรได้
ศาลฎีกาตัดสินว่าโปรแกรมคอมพิวเตอร์สามารถจดสิทธิบัตรได้หากเกี่ยวข้องกับการใช้ฮาร์ดแวร์จริง และเนื่องจากโครงข่ายประสาทเทียมสามารถใช้ได้กับฮาร์ดแวร์เท่านั้น จึงสามารถจดสิทธิบัตรได้ในหลักการ
อ้างอิง https://www.supremecourt.uk/cases/uksc-2024-0131
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่