บทความ

แต่เดิมอาหารต้องจดอย. มีวัตถุประสงค์เพื่อควบคุมคุณภาพ ความสะอาด และ กระบวนการผลิตให้เป็นไปตามสุขอนามัย ต่อมาเพื่อประโยชน์ของผู้บริโภค และสนับสนุนมาตรการป้องกันปัญหาด้านโภชนาการ กฎหมายได้กำหนดมาตรฐาน จีดีเอ (Guideline Daily Amounts; GDAs) คือ การแสดงฉลากโภชนาการ และค่าพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโชเดียมบนฉลากอาหารบางชนิด

ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ ๓๙๔ (พ.ศ. ๒๕๖๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. ๒๕๒๒ เรื่อง อาหารที่ต้องแสดงฉลากโภชนาการ และค่าพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโชเดียม แบบจีดีเอ

โดยมีรายละเอียด ดังนี้

# หลักเกณฑ์ตามกฎหมาย

1.ต้องแสดงบริมาณและปริมาณสูงสุดเป็นร้อยละของพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโซเดียม ที่บริโภคได้ต่อวัน
2.ต้องแสดงข้อความ “บริโภคแต่น้อยและออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ” ด้วยตัวอักษรหนาทึบ เห็นได้ชัดเจน สีของตัวอักษรตัดกับสีพื้นของกรอบ และสีของกรอบตัดกับสีพื้นฉลาก สำหรับอาหาร

# อาหารที่ต้องแสดงฉลากโภชนาการ และค่าพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโชเดียม แบบจีดีเอ

(๑) อาหารขบเคี้ยว ได้แก่
(๑.๑) มันฝรั่ง ทอด หรืออบกรอบ
(๑.๒) ข้าวโพด คั่ว ทอด หรืออบกรอบ
(๑.๓) ข้าวเกรียบ ทอด หรืออบกรอบ หรืออาหารขบเคี้ยวชนิดอบพอง
(๑.๔) ถั่วหรือนัตหรือเมล็ดพืชอื่น ทอด หรืออบกรอบ หรืออบเกลือ หรือเคลือบปรุงรส
(๑.๕) สาหร่าย ทอด หรืออบกรอบ หรือปรุงรส
(๑.๖) เนื้อสัตว์ที่ทำเป็นเส้น แผ่น ทอด หรืออบกรอบ หรือปรุงรส
(๑.๗) อาหารขบเคี้ยวตาม (๑.๑)-(๑.๖) ผสมกันมากกว่า ๑ ชนิด

(๒) ช็อกโกแลต และขนมหวานรสช็อกโกแลต

(๓) ผลิตภัณฑ์ขนมอบ ได้แก่
(๓.๑) ขนมปังกรอบ หรือแครกเกอร์ หรือบิสกิต
(๓.๒) เวเฟอร์สอดไส้
(๓.๓) คุกกี้
(๓.๔) เค้ก
(๓.๕) พาย เพสตรี ทั้งชนิดที่มีและไม่มีไส้

(๔) อาหารกึ่งสำเร็จรูป ได้แก่
(๔๑) ก๋วยเตี๋ยว ก๋วยจั๊บ บะหมี่ เส้นหมี่ และวุ้นเส้น ไม่ว่าจะมีการปรุงแต่งหรือไม่ก็ตาม พร้อมซองเครื่องปรุง
(๔.๒) ข้าวต้มที่ปรุงแต่ง และโจ๊กที่ปรุงแต่ง

(๕) อาหารมื้อหลักที่เป็นอาหารจานเดียว ซึ่งต้องเก็บรักษาไว้ในตู้เย็นหรือตู้แช่แข็งตลอด ระยะเวลาจำหน่าย

(๖) เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ได้แก่
(๖.๑) เครื่องดื่มที่มีหรือทำจากผลไม้ พืชหรือผัก ไม่ว่าจะมีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์
หรือออกซิเจนผสมอยู่ด้วยหรือไม่ก็ตาม ยกเว้นเครื่องดื่มจากพืชที่ทำให้แห้งในลักษณะของชาชง
(๖.๒) เครื่องดื่มที่มีหรือทำจากส่วนผสมที่ไม่ใช่ผลไม้ พืชหรือผัก ไม่ว่าจะมี
ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หรือออกซิเจน ผสมอยู่ด้วยหรือไม่ก็ตาม ที่นำมาปรุงแต่งรสในลักษณะ
พร้อมบริโภค
(๖.๓) เครื่องดื่มตาม (๖.๑) หรือ (๖.๒) ชนิดแห้ง

(๗) ชาปรุงสำเร็จ ทั้งชนิดเหลวและชนิดแห้ง

(๘) กาแฟปรุงสำเร็จ ทั้งชนิดเหลวและชนิดแห้ง

(๙) นมปรุงแต่ง

(๑๐) นมเปรี้ยว

(๑๑) ผลิตภัณฑ์ของนม

(๑๒) น้ำนมถั่วเหลือง

(๑๓) ไอศกรีมที่อยู่ในลักษณะพร้อมบริโภค

# ข้อยกเว้น

ทั้งนี้ อาหารตาม (๖) (๗) (๘) และ (๑๒) ที่บรรจุในขวดแก้วชนิดคืนขวด (Returnable Glass Bottle) และอาหารตาม (๖) (๙) (๑๐) (o๑) และ (๑๒) ที่เป็นของเหลวในลักษณะพร้อมบริโภค ที่มีพื้นที่ฉลากด้านหน้าน้อยกว่า ๖๕ ตารางเซนติเมตรที่ไม่สามารถจำหน่ายพร้อมหีบห่อ และไม่อาจ แสดงฉลากโภชนาการ และค่าพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโซเดียมแบบจีดีเอไว้ที่ภาพให้แสดงผ่านโปรแกรมประยุกต์ของโทรศัพท์เคลื่อนที่ (Nutrition detective mobile application) ร่วมกับการแสดงไว้บริเวณที่จำหน่ายสินค้าหรือบริเวณร้านอาหารที่จำหน่ายอาหารนั้น ๆ แต่หากประสงค์จะแสดงฉลากโภชนาการ และค่าพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโซเตียมแบจีดีเอไว้ที่ภาชนะบรรจุ

ตัวอย่างฉลากตามบัญชีแนบท้ายประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ ๓๙๔ (พ.ศ. ๒๕๖๑)
ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. ๒๕๒๒ เรื่อง อาหารที่ต้องแสดงฉลากโกชนาการ และค่าพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโชเดียมแบจีดีเอ

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่