บทความ

เนื่องจากมีปริมาณการบริโภคนมเป็นจำนวนมากทั้งเด็กและผู้ใหญ่รวมถึงมีการนำมาประกอบอาหารอย่างแพร่หลาย นมแพะและนมวัวจึงมีกฎหมายกำหนดมาตรฐานบังคับเฉพาะเพื่อกำกับดูแลคุณภาพ ความปลอดภัย และการแสดงฉลากอาหารของนม เพื่อประโยชน์ในการคุ้มครองผู้บริโภค และยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์ให้ได้มาตรฐานสำหรับการบริโภค

# ความหมาย

นมโค : หมายความว่า ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากน้ำนมโคดิบ ได้แก่ น้ำนมโคสด น้ำนมโค นมผง นมข้น นมคืนรูป นมแปลงไขมัน

นมแพะ : หมายความว่า ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากนำนมแพะที่ผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อ และมิได้แยก หรือเติมเข้าไปซึ่งวัตถุอื่นใด เว้นแต่การแยกหรือเติมมันเนยหรือปรับปริมาณเนื้อนมด้วยนมแพะผงไม่เกินร้อยละ ๓ ของน้ำหนัก ทั้งนี้ รวมถึงนมแพะผงด้วย

# คุณภาพหรือมาตรฐานนมแพะ

นมแพะ : ต้องมีคุณภาพหรือมาตรฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) มีกลิ่นรสตามลักษณะเฉพาะของน้ำนมแพะ
(๒) ปราศจากสิ่งแปลกปลอมและการปลอมปน
(๓) ไม่มีนมน้ำเหลืองเจือปน
(๔) มีลักษณะเหลวเป็นเนื้อเดียวกัน
(๕) มีเนื้อนมไม่รวมมันเนยไม่น้อยกว่าร้อยละ ๗.๕ ของน้ำหนัก
(๖) มีโปรตีนนมไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒.๘ ของน้ำหนัก
(๗) ตรวจไม่พบแบคทีเรียชนิด อี.โคไล (Escherichia coli) ใน o.๑ มิลลิตร
(๘) ตรวจพบแบคทีเรียในนมแพะพาสเจอร์ไรส์ ๑ มิลลิลิตรได้ไม่เกิน ๕๐,๐๐๐
(๙) ตรวจไม่พบแบคทีเรียในมแพะสเตอริไลส์และนมแพะยู เอช ที ๐.๑ มิลลิลิตร

นมแพะผง : ต้องมีคุณภาพหรือมาตรฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) มีกลิ่นรสตามลักษณะเฉพาะของน้ำนมแพะ
(๒) ปราศจากสิ่งแปลกปลอมและการปลอมปน
(๓) มีลักษณะเป็นผงไม่เกาะเป็นก้อน
(๔) มีความชื้นไม่เกินร้อยละ ๕ ของน้ำหนัก
(๕) มีโปรตีนนมในเนื้อนมไม่รวมมันเนยไม่น้อยกว่าร้อยละ ๓๔ ของน้ำหนัก
(๖) ตรวจไม่พบแบคทีเรียชนิด อี.โคไล (Escherichia coli) ใน o.๑ กรัม
(๗) ตรวจพบแบคทีเรียได้ไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ ใน ๑ กรัม

นมแพะปรุงแต่ง : ต้องมีคุณภาพหรือมาตรฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) มีกลิ่นรสตามลักษณะเฉพาะของนแพะปรุงแต่งชนิดนั้น
(๒) ปราศจากสิ่งแปลกปลอมและการปลอมปน
(๓) ไม่มีนมน้ำเหลืองเจือปน
(๔) มีเนื้อนมไม่รวมมันเนยไม่น้อยกว่าร้อยละ ๗ ของน้ำหนัก
(๕) มีโปรตีนนมไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒.๖ ของน้ำหนัก
(๖) ตรวจไม่พบแบคทีเรียชนิด อี.โคไล (Escherichia coli) ใน o.๑ มิลลิตร
(๗) ตรวจพบแบคทีเรียในนมแพะปรุงแต่งที่ผ่านกรรมวิธีพาสเจอร์ไรส์ ๑ มิลลิลิตรได้ไม่เกิน ๕๐,๐๐๐
(๘) ตรวจไม่พบแบคทีเรียในมแพแพะปรุงแต่งที่ผ่านกรรมวิธีสเตอริไลส์และนมแพะปรุงแต่ง
ที่ผ่านกรรมวิธียู เอช ที ๐.๑ มิลลิลิตร

นมแพะปรุงแต่งขนิดแห้ง : ต้องมีคุณภาพหรือมาตรฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) มีกลิ่นรสตามลักษณะเฉพาะของนมแพะปรุงแต่งชนิดนั้น
(๒) ปราศจากสิ่งแปลกปลอมและการปลอมปน
(๓) มีลักษณะเป็นผงไม่เกาะเป็นก้อน
(๔) มีความชื้นไม่เกินร้อยละ ๕ ของน้ำหนัก
(๕) มีเนื้อนมไม่รวมมันเนยไม่น้อยกว่าร้อยละ ๗ ของน้ำหนัก เมื่ออยู่ในสภาพพร้อมบริโภค
ตามวิธีละลายเพื่อบริโภคที่ระบุไว้บนฉลาก
(๖) มีโปรตีนนมไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒.๖ ของน้ำหนัก เมื่ออยู่ในสภาพพร้อมบริโภคตามวิธีละลาย
เพื่อบริโภคที่ระบุไว้บนฉลาก
(๗) ตรวจไม่พบแบคทีเรียชนิด อี.โคไล (Escherichia coli) ใน o.๑ กรัม
(๘) ตรวจพบแบคทีเรียได้ไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ ใน ๑ กรัม

# คุณภาพหรือมาตรฐานนมโค

น้ำนมโคสดหรือน้ำนมโค : ต้องมีคุณภาพหรือมาตรฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) ต้องปราศจากเชื้อโรคอันอาจจะติดต่อคนได้ เช่น เชื้อที่ทำให้เกิดวัณโรค เชื้อที่ทำให้เกิด
โรคแท้งติดต่อ เป็นต้น
(๒) ไม่มีน้ำนมเหลืองเจือปน
(๓) มีกลิ่นตามลักษณะเฉพาะของ น้ำนมโคสด หรือน้ำนมโคชนิดนั้น
(๔) มีลักษณะเหลวเป็นเนื้อเดียวกัน
(๕) ไม่มีสารที่อาจเป็นพิษ สารเป็นพิษจากจุลินทรีย์ และสารปนเปื้อน ในปริมาณที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ เช่น สารตกค้างจากยาฆ่าแมลง สารปฏิชีวนะ แอฟลาทอกชิน เป็นต้น
(๖) ไม่มีวัตถุกันเสีย
(๗) ไม่มีวัตถุที่ให้ความหวานแทนน้ำตาล
(๘) มีโปรตีนนมไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒.๘ ของน้ำหนัก
(๙) มีเนื้อนมไม่รวมมันเนยและมันเนย ดังนี้
(๙.๑) เนื้อนมไม่รวมมันเนยไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘.๒๕ ของน้ำหนัก และมันเนยไม่น้อยกว่า ร้อยละ ๓.๒ ของน้ำหนัก สำหรับน้ำนมโคสดและน้ำนมโคชนิดเต็มดันมันเนย
(๙.๒) เนื้อนมไม่รวมมันเนยไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘.๕ ของน้ำหนัก และมันเนยมากกว่า ร้อยละ ๐.๑ ของน้ำหนัก แต่ไม่ถึงร้อยละ ๓.๒ ของน้ำหนัก สำหรับน้ำนมโคชนิดพร่องมันเนย
(๙.๓) เนื้อนมไม่รวมมันเนยไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘.๘ ของน้ำหนัก และมันเนยไม่เกิน ร้อยละ ๐.๑ ของน้ำหนัก สำหรับน้ำนมโคชนิดขาดมันเนย
(๑๐) จุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรคให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่องมาตรฐานอาหารด้านจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค
(๑๑) ตรวจไม่พบแบคทีเรียชนิด อี.โคไล (Escheria col) ในน้ำนมโคสดหรือน้ำนมโค ๐.๑ มิลลิลิตร
(๑๒) ตรวจพบแบคทีเรียในน้ำนมโคสดหรือน้ำนมโคพาสเจอร์ไรส์ ๑ มิลลิลิตร ได้ไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ ณ แหล่งผลิต และไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ ตลอดระยะเวลาเมื่อออกจากแหล่งผลิตจนถึง วันหมดอายการบริโภคที่ระบบนฉลาก
(๑๓) ตรวจพบแบคทีเรียชนิดโคลิฟอร์มได้ไม่เกิน ๑๐๐ ในน้ำนมโคสดหรือน้ำนมโคพาสเจอร์ไรส์ ๑ มิลลิลิตร ณ แหล่งผลิต
(๑๔) ตรวจไม่พบแบคทีเรียในน้ำนมโคสเตอริไลส์และน้ำนมโค ยู เอช ที ๐.๑ มิลลิลิตร

นมโคผง : ต้องมีคุณภาพหรือมาตรฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) มีกลิ่นตามลักษณะเฉพาะของนมผงชนิดนั้น
(๒) มีลักษณะเป็นผงไม่เกาะเป็นก้อน
(๓) มีความชื้นไม่เกินร้อยละ ๕ ของน้ำหนัก
(๔) ไม่มีสารที่อาจเป็นพิษ สารเป็นพิษจากจุลินทรีย์ และสารปนเปื้อน ในปริมาณที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ เช่น สารตกค้างจากยาฆ่าแมลง สารปฏิชีวนะ แอฟลาทอกซิน เป็นต้น
(๕) ไม่มีวัตถุกันเสีย
(๖) ไม่มีวัตถุที่ให้ความหวานแทนน้ำตาล
(๗) มีโปรตีนนมในเนื้อนมไม่รวมมันเนยไม่น้อยกว่าร้อยละ ๓๔ ของน้ำหนัก
(๘) มีมันเนย ดังนี้
(๘.๑) ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๖ ของน้ำหนัก สำหรับนมผงชนิดเต็มมันเนย
(๘.๒) มากกว่าร้อยละ ๑.๕ ของน้ำหนัก แต่ไม่ถึงร้อยละ ๒๖ ของน้ำหนัก สำหรับนมผงชนิดพร่องมันเนย
(๘.๓) ไม่เกินร้อยละ ๑.๕ ของน้ำหนัก สำหรับนมผงชนิดขาดมันเนย
(๙) จุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรคให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่องมาตรฐานอาหาร
ด้านจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค
(๑๐) ตรวจไม่พบแบคทีเรียชนิด อี.โคไล (Escherichia coli) ในนมผง o.๑ กรัม
(๑๑) ตรวจพบแบคทีเรียได้ไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ ในนมผง ๑ กรัม

# กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ ๔๗๐) พ.ศ. ๒๕๖๙ ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. ๒๕๒๒ เรื่อง นมแพะและนมแพะปรุงแต่ง

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ ๓๕๐) พ.ศ. ๒๕๕๖ เรื่อง นมโค

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่