บทความ

# บทนำ

ตอนที่ระบบ ai เริ่มมีบทบาทในด้านสิทธิบัตรและมีลูกค้าหลายรายใช้ ai มาทำเนื้อหาเพื่อนำส่งข้อมูลมาให้ ผมต้องเจอกับความท้าทายที่ยากมากเพื่อค้นหาประเด็นสำคัญ หรือ คีย์หัวใจของสิทธิบัตรที่ต้องการใส่ลงในข้อถือสิทธิ (claims) และ กำหนดขอบเขต เนื่องจากสิทธิบัตรที่ถูกทำจาก AI พยายามนำทุกอย่างมารวมในข้อถือสิทธิ (claims) เพื่อให้สิทธิบัตรได้รับความคุ้มครองมากที่สุดจนเกินขอบเขตของสิ่งเฉพาะจุดที่ควรจะเน้นเฉพาะสิ่งใหม่เท่านั้น

# บทบาทเครื่องมือ AI สำหรับร่างสิทธิบัตร

มีหลายบทบาท เช่น

• เป็นผู้ช่วยเขียนงานทั่วไป
• เป็นผู้ช่วยร่างงาน (AI Assistant)
• เป็นเครื่องมือพิสูจน์อักษร
• เป็นผู้ช่วยค้นงานเดิม ภูมิหลังของงานลักษณะเดียวกันก่อนหน้า
• เป็นผู้ช่วยในการเปรียบเทียบงานลักษณะเดียวกันก่อนหน้า และ งานใหม่

ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่ว่าเครื่องมือ AI ม่ีบทบาทอย่างไร แต่ปัญหาอยู่ที่การควบคุมคุณภาพและจับประเด็นสำคัญได้ ดังนั้น เครื่องมือ AI สำหรับร่างสิทธิบัตรที่เหมาะกับการทำงานในลักษณะรวมรวมข้อมูลและให้ความเห็นเพิ่มเติมในฐานะเป็นผู้ช่วยเขียนงานทั่วไป ผู้ช่วยร่างงาน (copilot) และ เครื่องมือพิสูจน์อักษร มากกว่าจะให้เขียนสิทธิบัตรแบบฉบับสมบูรณ์ได้เนื่องจาก AI จะสร้างร่างแรกที่ขาดความประณีต นักกฎหมายและนักสิทธิบัตรต้องเป็นคนแก้ไขมันทีละบรรทัดด้วยตัวเอง

# สิ่งที่เครื่องมือ AI ทำไม่ได้สำหรับการเขียนสิทธิบัตร

• การเขียนงานเชิงกลยุทธ์ทางภาษากฎหมายเพื่อให้สิทธิบัตรได้รับการจดทะเบียน
• การประเมินขอบเขตของสิทธิบัตรที่เพียงพอแล้วสำหรับข้อถือสิทธิ (claims) ไม่กว้างมากเกินไป
• การตัดข้อมูลบางอย่างทิ้งไปที่เป็นส่วนที่ทับซ้อนจากเนื้อหาของสิทธิบัตรฉบับอื่นมา เนื่องจากเครื่องมือ AI จะไปดึงข้อมูลนแบบจำลองที่มีอยู่แล้วมาใช้ทำให้เกิดความซ้ำซ้อนในข้อถือสิทธิ (claims)
• ความปราณีตในการจัดลำดับเนื้อหาที่ผูกโยงกันระหว่างหัวข้อการเปิดเผยการประดิษฐ์แบบสมบูรณ์และข้อถือสิทธิ (claims) เครื่องมือ AI รวมรวมข้อมูลได้ดีแต่มีความกระจัดกระจาย และ จัดเรียงเนื้อหาแบบอิสระไร้กรอบ

# ประโยชน์ของการใช้ AI ช่วยเขียนสิทธิบัตร

• ลดเวลาในการร่างเอกสารที่เป็นร่างแรกและข้อมูลเบื้องต้น
• ช่วยสรุปข้อมูลจากเนื่อหาจากงานวิจัย หรือ แหล่งข้อมูลจำนวนมากจากต้นทาง
• ช่วยเติมมุมมองและประเด็นใหม่ที่อาจมองข้ามไป เช่น การใช้ภาษา การปรับข้อถือสิทธิ (claims) จากร่างสิทธิบัตรที่ทำไว้แล้วก่อนสมบูรณ์
• เป็นเครื่องมือพิสูจน์อักษร ตรวจทานร่างเบื้องต้น จุดที่ควรแก้ไข ทำให้การตรวจโดยมนุษย์มีประสิทธิภาพมากขึ้น

# แนวทางการพิจาณาของผู้ตรวจสอบ เมื่อ AI Patent Agent กับ Human patent Agent

ผู้ตรวจสอบจะสามารถทราบได้อย่างทันทีสำหรับการเขียนงานโดย AI Patent Agent หรือ Human patent Agent ซึ่ง AI Patent Agent เขียนงานแบบไร้ขอบเขตและทุกอย่างคือสิ่งที่ต้องการได้รับคามคุ้มครองไปหมดซึ่งในทางกฎหมายนั้นกว้างมากเกินไปจนทำให้เกิดความทับซ้อนของข้อถือสิทธิ (claims) ในสิทธิบัตรฉบับก่อนหน้านี้และทำให้สิทธิบัตรถูกปฏิเสธ

เนื่องจาก AI Patent Agent ถูกออกแบบและฝึกฝนมาเฉพาะสำหรับการนำแบบจำลองก่อนหน้ามาใช้ และ เชื่อมโยงกับฐานข้อมูลสิทธิบัตรก่อนหน้าและนำมาใช้โดยไม่ได้ตัดทอนออกไป นอกจากนั้นการนำเข้าข้อมูลของผู้ใช้/นักประดิษฐ์จะใส่ข้อมูลทุกอย่างให้ AI Patent Agent ซึ่งมากเกินไปจน AI Patent Agent ไม่สามารถแยกแยะได้ว่า key point ของสิทธิบัตรคืออะไร

กรมทรัพย์สินทางปัญญา เผยสิทธิบัตร AI โลกพุ่ง 75 เท่า ชี้โอกาสไทยต่อยอด AI Agent และ AI Governance สู่เศรษฐกิจดิจิทัล

# สรุป

AI Patent Agent เหมาะกับการเป็นผู้ช่วยเขียนสิทธิบัตรเพื่อลดเวลา มากกว่าจะเป็นผู้ทำสิทธิบัตรฉบับสมบูรณ์ เพราะ AI Patent Agent ไม่สามารถจับ key point ของสิทธิบัตรได้ ซึ่งเป็นสิ่งเดียวที่ต้องการได้รับความคุ้มครองทางกฎหมายในสิทธิบัตรไม่ใช่ทุกอย่างที่เราเขียนลงไปจะได้รับความคุ้มครองทั้งหมด

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่