อาหารทั่วไปต้องมีมาตรฐานด้านความปลอดภัยด้านสุขลักษณะในการผลิตอาหาร แต่มีอาหารบางชนิดผลิตขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะซึ่งนอกจากจะมีมาตรฐานด้านความปลอดภัยแล้วยังต้องมีข้อกำหนดเพิ่มเติมเพื่อให้มีความเหมาะสมสอดคล้องกับข้อมูลทางระบาดวิทยา ข้อมูลทางวิชาการ และ วัตถุประสงค์การใช้งานด้วย เช่น อาหารสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก
# ความหมายอาหารสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก
อาหารสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก : เป็นอาหารควบคุบคุมเฉพาะใช้เฉพาะเพื่อควบคุม
หรือลดน้ำหนัก แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
– อาหารที่ผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนักใช้กินแทนอาหารที่ใช้กินตามปกติใน 1 มื้อ หรือ มากกว่า 1 มื้อ หรือแทนอาหารทั้งวัน
– อาหารที่ผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนักใช้กินแทนอาหารบางส่วน ได้แก่
(ก) อาหารที่ถูกลดพลังงาน
(ข) อาหารที่ให้พลังงานต่ำ
– อาหารสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนักให้รวมถึงวัตถุให้ความหวานแทนน้ำตาลที่ให้รสหวานจัด และวัตถุที่ ได้จากการผสมระหว่างวัตถุให้ความหวานแทนน้ำตาลที่ให้รสหวานจัดกับวัตถุอื่น ซึ่งเมื่อรวมรสหวานเข้าด้วยกันแล้วมากกว่าน้ำตาลทรายในปริมาณเท่ากัน
# อาหารสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก
ต้องมีคุณภาพหรือมาตรฐาน ดังต่อไปนี้
- มีกลิ่นรสตามลักษณะเฉพาะของอาหารนั้น
- มีความชื้นไม่เกินร้อยละ 8 ของน้ำหนัก สำหรับอาหารชนิดแห้ง
- ไม่มีฮอร์โมนหรือสารปฏิชีวนะ
- ตรวจพบยีสต์และเชื้อราน้อยกว่าที่กำหนด
- จุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรคได้เป็นไปตามที่กำหนด
- ไม่มีสารป็นพิษจุลินทรีย์หรือสารเป็นพิษอื่นในปริมาณที่อาจป็นอันตรายต่อสุขภาพ
- มีพลังงานระหว่าง 200-400 กิโลแคลอรี (836-1672 กิโลจูล) ต่อการรับประทาน 1 มื้อ
- มีพลังงานที่ได้จากสารโปรตีนไม่น้อยกว่าร้อยละ 20 และไม่เกินร้อยละ 50 ของพลังงานทั้งหมด
- โปรตีนที่มีอยู่จะต้องมีคุณค่าทางโภชนาการเทียบเท่าเคชีน
- มีพลังงานที่ได้จากสารไขมันไม่เกินร้อยละ 30 ของพลังงานทั้งหมด และต้องมาจากกรดไลโนลีอิคในรูปของกลีเซอร์ไรด์ไม่น้อยกว่าร้อยละ 3 ของพลังงานทั้งหมด
- มีสารคาร์โบไฮเดรทซึ่งอยู่ในรูปของน้ำตาล และ/หรือน้ำตาลแอลกอฮอล์ (Sugar alcohol) ไม่เกินร้อยละ 30 ของน้ำหนัก ยกเว้นอาหารสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุบคุมน้ำหนักชนิดเหลว
- มีวิตามินชนิดต่าง ๆ ต่อ 1,000 กิโลแคลอรี่ในปริมาณที่กำหนด
- มีคุณค่าทางโภชนาการครบถ้วนตามลักษณะของอาหารนั้น
- มีพลังงานไม่เกินร้อยละ 66 2/3 ของอาหารนั้น ก่อนถูกลดพลังงาน
- มีพลังงานไม่เกิน 40 กิโลแคอรี่ (167.2 กิโลจูล) ต่อส่วนที่กำหนดให้รับประทาน(Specified serving)
- การใช้สีผสมอาหาร วัตถุเจือปนอาหาร และภาชนะบรรจุ ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข
# ฉลากของควบคุมหรือลดน้ำหนัก
ต้องมีข้อความแสดงรายละเอียดดังต่อไปนี้
- ข้อความว่า อาหารควบคุมหรือลดน้ำหนัก ด้วยตัวอักษรขนาดความสูงไม่น้อยกว่า 3 มิลลิเมตร กำกับชื่ออาหาร เว้นแต่อาหารที่มีการใช้ข้อความดังกล่าวเป็นชื่อของอาหารแล้ว
- ข้อความว่า กินอาหารนี้โดยมิได้อยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ โภชนาบำบัดอาจเกิดอันตราย ด้วยตัวอักษรเส้นทึบสีแดง ขนาดความสูงไม่น้อยกว่า 5 มิลลิเมตร
- ข้อความว่า ใช้สำหรับผู้ใหญ่เท่านั้น
- ชนิดและปริมาณของส่วนประกอบที่ใม่มีคุณค่าทางโภชนากาการ (non nutio
- คุณค่าทางโภชนาการและพลังงานที่ได้รับต่อการกิน 1 ครั้ง
- ข้อความว่า ควรกินวันละไม่ต่ำกว่า 800 กิโลแคอรี่ (3.344 กิโลจุล)
- วิธีใช้และข้อแนะนำ หรือข้อควรปฏิบัติในการใช้อย่างถูกต้องตามหลักโภชนบำบัดอย่างละเอียด ในกรณีที่ไม่สามารถแสดงข้อแนะนำหรือข้อควรปฏิบัติดังกล่าวที่ฉลากได้ ให้จัดทำเป็นคู่มือ หรือเอกสารกำกับไว้
ingredient)
# ฉลากของอาหารที่ถูกลดพลังงาน
ต้องมีข้อความเป็นภาษาไทย แต่จะมีภาษาต่างประเทศด้วยก็ได้ และจะต้องมีข้อความแสดงรายละเอียด ดังต่อไปนี้
- ข้อความว่า อาหารลดพลังงานด้วยตัวอักษรขนาดความสูงไม่น้อยกว่า 3 มิลลิเมตร กำกับชื่ออาหาร เว้นแต่อาหารที่มีการใช้ข้อความดังกล่าวเป็นชื่อของอาหารแล้ว
- ข้อความว่า ห้ามกินแทนอาหารมื้อใดมื้อหนึ่ง ด้วยตัวอักษรเส้นทึบสีแดงขนาดความสูงไม่น้อยกว่า 5 มิลลิเมตร
- ข้อความว่า ทินธาหารนี้โดยมิได้อยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนบำบัดอาจเกิดอันตราย ด้วยตัวอักษรเส้นทึบสีแดง ขนาดความสูงไม่น้อยกว่า 5 มิลลิเมตร
- ข้อความว่า ใช้สำหรับผู้ใหญ่เท่านั้น
- ชนิดและปริมาณของส่วนประกอบที่ไม่มีคุณค่าทางโภชนาการ
- คุณค่าทางโภชนาการของอาหาร
- วิธีใช้และข้อแนะนำหรือข้อควรปฏิบัติ ในการใช้อย่างถูกต้องตามหลัก
# ฉลากของอาหารอาหารพลังงานต่ำที่จำหน่ายโดยตรงต่อผู้บริโภค
ต้องมีข้อความเป็นภาษาไทย แต่จะมีภาษาต่างประเทศด้วยก็ได้ และจะต้องมีข้อความแสดงรายละเอียด ดังต่อไปนี้
- ข้อความว่า อาหารพลังงานต่ำด้วยตัวอักษรขนาดความสูงไม่น้อยกว่า 3 มิลลิเมตร กำกับชื่ออาหาร เว้นแต่อาหารที่ใช้ข้อความดังกล่าวเป็นชื่ออาหารแล้ว
- ข้อความว่า ห้ามกินแทนอาหารมื้อใดมื้อหนึ่ง ด้วยตัวสิ้นทึบทึบสีแดง ขนาดความสูงไม่น้อยกว่า 5 มิลลิเมตร
- ข้อความว่า กินธาหารนี้โดมิได้อยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ด้านโภชนบำบัดอาจเกิดอันตรายด้วยตัวอักษรเส้นทึบสีแดงขนาดความสูงไม่น้อยกว่า 5 มิลลิเมตร
- ข้อความว่า ใช้สำหรับผู้ใหญ่เท่านั้น
- ชนิดและปริมาณของส่วนประกอบที่ไม่มีคุณค่าทางโภชนาการ
- คุณค่าทางโภชนาการของอาหาร
- วิธีใช้และข้อแนะนำ หรือข้อควรปฏิบัติในการใช้อย่างถูกต้องตามหลักโภชนาบำบัดอย่างละเอียด ในกรณีที่ไม่สามารถแสดงข้อแนะนำหรือข้อควรปฏิบัติดังกล่าวที่ฉลากได้ ให้จัดทำเป็นคู่มือหรือเอกสารกำกับไว้
# ฉลากของอาหารวัตถุให้ความหวานแทนน้ำตาล
ที่จำหน่ายโดยตรงต่อผู้บริโภค ต้องมีข้อความเป็นภาษาไทย แต่จะมีภาษาต่างประเทศด้วยก็ได้ และจะต้องมีข้อความแสดงรายละเอียด ดังต่อไปนี้
- ข้อความว่า วัตถุให้ความหวานแทนน้ำตาล ด้วยตัวยักษรขนาดความสูงไม่น้อยกว่า 3 มิลลิเมตร กำกับชื่ออาหาร เว้นแต่กรณีที่ใช้ข้อความดังกล่าวเป็นชื่อของอาหารแล้ว
- ข้อความว่า ใช้สำหรับผู้ใหญ่เท่านั้น
- ชนิดและปริมาณของส่วนประกอบที่ไม่มีคุณค่าทางโภชนาการ
- วิธีใช้และข้อแนะนำ หรือข้อควรปฏิบัติในการใช้อย่างถูกต้องตามหลักโกชนบำบัด
อย่างละเอียด ในกรณีที่ไม่สามารถแสดงข้อแนะนำหรือข้อควรปฏิบัติดังกล่าวที่ฉลากได้ ให้จัดทำเป็นคู่มือ
หรือเอกสารกำกับไว้
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 121 (พ.ศ.2532) เรื่อง อาหารสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
