ผู้ประกอบการหลายรายมีความสงสัยว่า ธุรกิจตลาดแบบตรง คืออะไร หากเราขอจด อย. ขอจด มอก. ขอจดเครื่องหมายการค้า แล้ว จำเป็นต้องจดธุรกิจตลาดแบบตรง ด้วยหรือ และ ปัจจุบันเพลทฟอร์ม Facebook Line Instagram TikTok มักขอเอกสารทั้ง 4 อย่างด้วย หากเราไม่ให้ เพลทฟอร์ม ก็มักจะไม่ยอมให้เราลงร้านค้าขายของ แบบนี้ต้องทำอย่างไร วันนี้ TGC Thailand จะมาอธิบายโดยละเอียด
# ความหมาย
- ธุรกิจตลาดแบบตรง หมายถึง การขอจดทะเบียน เพื่อการจำหน่ายสินค้าหรือบริการ โดยการสื่อสารข้อมูลไปยังผู้บริโภค โดยตรง ผ่านช่องทางต่าง ๆ เช่น เว็บไซต์ และอินเทอร์เน็ต โทรศัพท์ อีเมล โบรชัวร์ หรือสื่อสิ่งพิมพ์ โชเชียล มีเดีย เช่น Facebook Line Instagram TikTok
- การขอ อย.หมายถึง การขอขึ้นทะเบียน เพื่อให้สินค้าอุปโภคและบริโภคประเภทอาหารและยา มีมาตราฐานทั้งกระบวนการผลิตและผลิตภัณฑ์
- การขอ มอก. หมายถึง การขอขึ้นทะเบียน เพื่อให้สินค้าอุปโภคและบริโภค ประเภทอุตสาหกรรม มีมาตราฐานทั้งกระบวนการผลิตและผลิตภัณฑ์
- การขอ เครื่องหมายการค้า หมายถึง การขอขึ้นทะเบียน เพื่อให้สินค้าอุปโภคและบริโภค ประเภทอาหารและยา ประเภทอุตสาหกรรม ได้รับความคุ้มครองภายใต้เครื่องหมายการค้าป้องกันการเลียนแบบและสามารถแสดงตัวตนไปถึงเจ้าของผลิตภัณฑ์ได้
# วัตถุประสงค์ของกฎหมาย
- ธุรกิจตลาดแบบตรง
- คุ้มครองผู้บริโภคจากการถูกหลอกลวง
- สร้างความโปร่งใสในการดำเนินธุรกิจ
- ป้องกันการดำเนินธุรกิจในลักษณะแชร์ลูกโซ่
- สร้างความน่าเชื่อถือให้กับผู้ประกอบการ
- การขอ อย.
- คุ้มครองผู้บริโภคจากความปลอดภัยของสินค้าอาหารและยา
- สร้างความน่าเชื่อถือให้กับผู้ประกอบการ
- การขอ มอก.
- คุ้มครองผู้บริโภคจากความปลอดภัยของสินค้า/บริการประเภทอุตสาหกรรม
- สร้างความน่าเชื่อถือให้กับผู้ประกอบการ
- การขอ เครื่องหมายการค้า
- คุ้มครองผู้บริโภคเพื่อให้ทราบตัวตนไปถึงเจ้าของผลิตภัณฑ์ได้และป้องกันการเลียนแบบเครื่องหมายการค้า
- สร้างความน่าเชื่อถือให้กับผู้ประกอบการ
# หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ธุรกิจตลาดแบบตรง : สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค
- การขอ อย. : สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
- การขอ มอก. : สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
- การขอ เครื่องหมายการค้า : กรมทรัพย์สินทางปัญญา
# เหตุผลที่ผู้ประกอบการต้องขอจดทะเบียนตลาดแบบตรงกับ สคบ.
ปัจจุบันนอกจาก Facebook LINE Instagram หรือ TikTok จะขอเอกสารการจดอย. จดมอก. จดเครื่องหมายการค้าแลัว เพลทฟอร์มออนไลน์ยังขอเอกสารจดทะเบียนตลาดแบบตรงกับ สคบ. เพิ่มเติมด้วยซึ่งหน่วยงานภาครัฐก็มีนโยบายไปยัง เพลทฟอร์มออนไลน์ เพื่อให้ดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมายด้วย หากแสดงเอกสารไม่ครบถ้วน เพลทฟอร์มออนไลน์ จะไม่อนุญาตให้ลงจำหน่ายสินค้าได้
# ใครต้องขอจดทะเบียนตลาดแบบตรงกับ สคบ.
- ผู้ประกอบการที่ขายของออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ โดยสื่อสารตรงถึงผู้บริโภค
- ผู้ประกอบการที่ขายของออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ Facebook LINE Instagram หรือ TikTok โดยสื่อสารตรงถึงผู้บริโภค
- ผู้ประกอบการรวมถึง บุคคลธรรมดา ห้างหุ้นส่วน และบริษัท ที่ขายของออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ โดยสื่อสารตรงถึงผู้บริโภค
- ผู้ประกอบการหลายบริษัทหรือหลายเว็บไซต์ ที่ขายของออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ โดยสื่อสารตรงถึงผู้บริโภคแยกกันต้องจดทะเบียนแยกตามแต่ละนิติบุคคล ใช้การจดทะเบียนครั้งเดียวครอบคลุมทั้งหมดไม่ได้
# ขั้นตอนการขอจดทะเบียนตลาดแบบตรงกับ สคบ.
มาตรา 38 กำหนดว่า ผู้ใดประสงค์จะประกอบธุรกิจขายตรงหรือธุรกิจตลาดแบบตรง ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนการประกอบธุรกิจต่อนายทะเบียน ซึ่งเว็บไซต์ สคบ. มีเมนู ยื่นขอจดทะเบียนขายตรงและตลาดแบบตรง ให้ผู้ประกอบการใช้
เอกสารประกอบการยื่นคำขอประกอบธุรกิจขายตรง
- สำเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนและวัตถุประสงค์นิติบุคคล สำเนาหนังสือบริคณห์สนธิ สำเนาบัญชีผู้ถือหุ้น แผนที่ตั้ง ภาพถ่ายสถานที่ติดต่อ และสำนักงานใหญ่
- หนังสือรับรองตรวจสอบคุณสมบัติตามมาตรา 38/2
- หนังสือแจ้งผลการตรวจประวัติอาชญากรรม ตามมาตรา 38/2 (3) หากพบประวัติอาชญากรรมต้องแสดงหลักฐานสถานะของคดีหรือผลคดีถึงที่สุด
- สินค้าหรือบริการที่มีลักษณะตรงตามที่ได้มีการสื่อสารข้อมูลเพื่อเสนอขาย พร้อมทั้งเอกสารหลักฐานการได้รับอนุญาตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หรือตามที่กฎหมายกำหนดในสินค้าหรือบริการ (ถ้ามี)
- หนังสือรับรองรายการสินค้าหรือบริการ
- ตัวอย่างเอกสารการซื้อขายสินค้าหรือบริการ
- ตัวอย่างบัตรประจำตัวผู้จำหน่ายอิสระ/ตัวแทนขายตรง
- ตัวอย่างสัญญาระหว่างผู้จำหน่ายอิสระ/ตัวแทนขายตรง กับผู้ประกอบธุรกิจขายตรง
- แผนการจ่ายผลตอบแทน ที่แสดงวิธีการคิดคำนวณการจ่ายผลตอบแทนพร้อมคำอธิบายประกอบอย่างเปิดเผยชัดเจน คู่มือดำเนินธุรกิจ และรายการราคา/คะแนนของสินค้า
# ผู้ประกอบการที่ได้รับยกเว้นไม่ต้องขอจดทะเบียนตลาดแบบตรงกับ สคบ.
- กฎกระทรวงกำหนดการซื้อขายสินค้าหรือบริการโดยวิธีการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่ถือว่าเป็นตลาดแบบตรง พ.ศ. 2561 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135 ตอนที่ 96 ก วันที่ 20 พฤศจิกายน 2561) กำหนดว่าการขายออนไลน์ต่อไปนี้ไม่ถือเป็นตลาดแบบตรง
- บุคคลธรรมดาไม่ได้จดทะเบียนเป็นผู้ประกอบธุรกิจตลาดแบบตรง และมีรายได้จากการขายสินค้าหรือบริการทางพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไม่เกิน 1,800,000 บาทต่อปี หากรายได้เกินเกณฑ์ต้องจดทะเบียนตลาดแบบตรง
- วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ต้องขึ้นทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม
- วิสาหกิจชุมชนและเครือข่าย ต้องจดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน
- สหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร ต้องจดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์
# จดทะเบียนตลาดแบบตรงต่างจากจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์อย่างไร
- จดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ วัตถุประสงค์เพื่อทราบตัวตนผู้ประกอบการและรับรู้รายได้เพื่อเสียภาษี เช่น เรามีรายได้จากค่าเช่าเดือนละ 1 แสน ถ้าเราไม่จดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ธนาคารจะไม่รับรู้รายได้ หากจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ธนาคารจะรับรู้รายได้
- จดทะเบียนตลาดแบบตรง วัตถุประสงค์เพื่อ คุ้มครองผู้บริโภคจากการถูกหลอกลวง สร้างความโปร่งใสในการดำเนินธุรกิจ ป้องกันการดำเนินธุรกิจในลักษณะแชร์ลูกโซ่
# กฎหมาย
- ธุรกิจตลาดแบบตรง : สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค : พ.ร.บ.ขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545
- การขอ อย. : สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา : กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับงานหลักของหน่วยงาน
- การขอ มอก. : สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม : กฎหมาย กฎระเบียบ
- การขอ เครื่องหมายการค้า : กรมทรัพย์สินทางปัญญา : กฎหมาย
# บทกำหนดโทษ
พ.ร.บ.ขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545 หากผู้ประกอบการฝ่าฝืนไม่จดทะเบียน มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี ปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และปรับอีกวันละไม่เกิน 10,000 บาท ตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืน
# ร่าง พ.ร.บ.ขายตรงฉบับใหม่มีผลบังคับแล้วหรือยัง
ยังไม่มีผล ร่างดังกล่าวอยู่ระหว่างรับฟังความคิดเห็นบนเว็บไซต์ สคบ. ระหว่างวันที่ 28 ตุลาคม ถึง 27 พฤศจิกายน 2569 ปัจจุบันยังใช้กฎหมายฉบับเดิม
สคบ. แบบคำถามรับฟังความคิดเห็นต่อ (ร่าง) พ.ร.บ.ขายตรงและตลาดแบบตรง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….:
# สรุป
ตลาดแบบตรงคือการจำหน่ายสินค้าหรือบริการโดยสื่อสารข้อมูลไปยังผู้บริโภคโดยตรง เช่น ผ่านเว็บไซต์ หรือโซเชียลมีเดีย ซึ่งเข้าข่ายตลาดแบบตรงและกฎหมายบังคับให้ขึ้นทะเบียนตามพ.ร.บ.ขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
