ปัจจุบัน รัฐบาลเข้ามาควบคุม ระบบไฟฟ้ามากขึ้น เช่น ตู้ชาร์จ EV Charger ผลิตภัณฑ์โซล่าเซลล์ แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า เนื่องจากมีปัญหาด้านความปลอดภัยเกี่ยวกับคุณภาพ และ สาเหตุที่เกิดเหตุเพลิงไหม้บ่อยครั้ง จึงกำหนดความปลอดภัยพื้นฐาน อันตรายจากไฟไหม้ สำหรับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมทั้งหมด จากมาตราฐานทั่วไป เป็น มาตราฐานบังคับ
# ความเป็นมา
- หัวชาร์จ ตู้ชาร์จ EV Charger สำหรับชาร์จรถ EV ยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยใหม่เนื่องจากปัญหาสินค้า อุปกรณ์คุณภาพต่ำ และ เกิดเหตุเพลิงไหม้จากไฟฟ้าลัดวงจร
- คณะกรรมการมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (กมอ.) มีมติเห็นชอบกำหนดมาตรฐานระบบที่เกี่ยวข้องกับรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ประกอบด้วย 5 มารตราฐานใหม่ ดังนี้
- สายชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าแบบพกพา
- ตู้ชาร์จไฟฟ้ากระแสสลับ (AC)
- ตู้ชาร์จไฟฟ้ากระแสตรงแบบฟาสต์ชาร์จ (DC Fast Charger)
- มาตรฐานการป้องกันผู้โดยสารเมื่อเกิดการชนจากด้านข้าง
- มาตรฐานการป้องกันผู้โดยสารเมื่อเกิดการชนจากด้านหน้าของยานยนต์
- มาตรฐานตู้ชาร์จ EV Charger คาดว่ามีผลบังคับประมาณปี 2570-2571
ติดตามข่าวสารตู้ชาร์จ EV Charger สำหรับชาร์จรถ EV
# เลขมาตรฐานชุดชาร์จยานยนต์ไฟฟ้า EV Charger
- มอก.62752-2567 อุปกรณ์ควบคุมและป้องกันในสายสำหรับการอัดประจุไฟฟ้ายานยนต์ไฟฟ้าโหมด 2
- มอก.61851 เล่ม 1-2567 ระบบอัดประจุแบบการนำไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า เล่ม 1 ข้อกำหนดทั่วไป
- มอก.61851 เล่ม 23-2567 ระบบอัดประจุแบบการนำไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า เล่ม 23 บริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้ากระแสตรงสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า
# ประเภทสินค้าตามเลขมาตรฐาน มอก.62752-2567
อุปกรณ์ควบคุมและป้องกันในสายสำหรับการอัดประจุไฟฟ้ายานยนต์ไฟฟ้าโหมด 2 กำหนดไว้ดังนี้
- ใช้กับอุปกรณ์ควบคุมและป้องกันในสาย (IC-CPD) สำหรับการอัดประจุไฟฟ้า ยานยนต์ไฟฟ้าโหมด 2 รวมถึงฟังก์ชัน การควบคุมและความปลอดภัยด้วย
- ใช้กับอุปกรณ์พกพาที่ทำงานพร้อม ๆ กันในการทำหน้าที่ ตรวจจับ กระแสเหลือ เปรียบเทียบค่ากระแสเหลือนี้กับกระแสเหลือทำงาน และทำหน้าที่เปิดวงจรที่ทำการป้องกันเมื่อกระแสเหลือมีค่าเกิน ค่ากระแสเหลือทำงาน
- IC-CPD ทำหน้าที่นำร่องควบคุมมีคุณสมบัติตาม IEC 61851-1:2017) ตรวจสอบสภาพแหล่งจ่ายและป้องกันไม่ให้มีการอัดประจุไฟฟ้าในกรณีที่มีข้อบกพร่องทางด้านแหล่งจ่ายภายใต้ภาวะที่กำหนด สามารถมีอุปกรณ์ตัดต่อสาย (ตัวนำป้องกัน)
- IC-CPD ททำหน้าที่ด้านความปลอดภัยและการควบคุมตามที่กำหนด ตาม IEC 61851-1 สำหรับการอัดประจุไฟฟ้ายานยนต์ไฟฟ้าโหมด 2
- IC-CPD สำหรับวงจรไฟฟ้าเฟสเดียวที่แรงดันไฟฟ้าไม่เกิน 250 V หรือวงจรไฟฟ้าหลายเฟสที่แรงดันไฟฟ้าไม่เกิน 480 V โดยมีกระแสไฟฟ้า ที่กำหนดสูงสุดได้ถึง 32 A
- IC-CPD ที่จะใช้เฉพาะในวงจรกระแสสลับ ที่มีความถี่ที่กำหนด 50 Hz, 60 Hz หรือ 50 Hz/60 Hz
- IC-CPD เพื่อใช้สำหรับการถ่ายโอนพลังงานแบบสองทิศทางหรือ ถ่ายโอนพลังงานย้อนกลับ เพื่อถ่ายโอนพลังงานกลับไปยังระบบสำหรับแหล่งจ่ายพลังงานไฟฟ้า
- IC-CPD ที่มีกระแสเหลือที่กำหนดไม่เกิน 30 mA และมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้มีการป้องกันเพิ่มเติมสำหรับวงจรที่อยู่ปลายทางของ IC-CPD เมื่อไม่สามารถรับรองได้ว่าการติดตั้งทางไฟฟ้าต้นทางนั้นได้มีการติดตั้ง RCD ที่มี I ∆n ≤ 30 mA ด้วยแล้วหรือไม่
- IC-CPD ประกอบด้วย เต้าเสียบสำหรับต่อเข้ากับเต้ารับที่มีอยู่ในสิ่งติดตั้งไฟฟ้าแบบถาวร ส่วนประกอบย่อยอย่างน้อยหนึ่งชิ้นหรือมากกว่าที่มีคุณสมบัติ ในการควบคุมและป้องกัน สายเคเบิลต่อระหว่างเต้าเสียบและชุดส่วนประกอบย่อย (อาจเป็นอุปกรณ์เสริม) สายเคเบิลต่อระหว่างชุดประกอบย่อยและเต้ารับต่อยานยนต์ไฟฟ้า (อาจเป็นอุปกรณ์เสริม) เต้ารับต่อยานยนต์สำหรับเชื่อมต่อเข้ากับยานยนต์ไฟฟ้า
- สำหรับเต้าเสียบเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 166 หรือ เต้าเสียบอุตสาหกรรมชนิดสับเปลี่ยนกันไม่ได้เป็นไปตามมาตรฐาน IEC 60309-1
- หน้าสัมผัสสำหรับการตัดต่อของ IC-CPD ไม่ได้ประสงค์ให้ต้องมีคุณสมบัติการแยกโดด (isolation) เนื่องจากการแยกโดดสามารถทำให้มั่นใจได้โดยการปลดเต้าเสียบออกจากเต้ารับ
- IC-CPD ไม่ถือเป็นอุปกรณ์ป้องกันสำหรับใช้ในการติดตั้งไฟฟ้าแบบถาวร
# ประเภทสินค้าตามเลขมาตรฐาน มอก.61851 เล่ม 1-2567
ระบบอัดประจุแบบการนำไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า เล่ม 1 ข้อกำหนดทั่วไป
- ใช้กับ บริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า (EV supply equipment: EVSE) ที่ใช้สำหรับอัดประจุยานยนต์ไฟฟ้าทางถนน ที่มีแรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 1 000 V AC หรือ 1 500 V DC และมีแรงดันไฟฟ้าด้านออกที่กำหนดไม่เกิน 1 000 V AC หรือ 1 500 V DC
- ยานยนต์ไฟฟ้าทางถนน (EV) ครอบคลุมยานยนต์ทางถนนทุกประเภท รวมถึงยานยนต์ทางถนนแบบไฮบริดที่มีเต้าเสียบ (PHEV) ที่ได้รับพลังงานทั้งหมดหรือบางส่วนจากระบบกักเก็บพลังงานที่สามารถอัดประจุซ้ำได้ (RESS) ภายในยานยนต์
- ใช้กับ บริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า ที่จ่ายพลังงาน จากระบบกักเก็บพลังงานในสถานที่ (เช่น แบตเตอรี่บัฟเฟอร์)
- มาตราฐานด้านความปลอดภัย
- ลักษณะเฉพาะและภาวะการทำงานของบริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า
- ข้อกำหนดของการเชื่อมต่อระหว่างบริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับ ยานยนต์ไฟฟ้าและยานยนต์ไฟฟ้า
- คุณลักษณะที่ต้องการด้านความปลอดภัยทางไฟฟ้าสำหรับบริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า
- คุณลักษณะที่ต้องการเพิ่มเติมสำหรับสภาพแวดล้อมหรือภาวะเฉพาะ ที่ตั้งอยู่ในพื้นที่อันตรายซึ่งมีแก๊สหรือไอระเหยที่ติดไฟได้ และ/หรือ มีวัสดุที่ติดไฟได้ เชื้อเพลิงหรือวัสดุอื่นที่ติดไฟได้หรือวัตถุที่เกิดระเบิดได้
- คุณลักษณะที่ต้องการเพิ่มเติม บริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้าที่ออกแบบให้ติดตั้งที่ระดับความสูงมากกว่า 2 000 m – บริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้าที่ประสงค์เพื่อใช้ติดตั้ง บนเรือ
- คุณลักษณะที่ต้องการด้านความเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้าสำหรับบริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า ครอบคลุมโดยมาตรฐาน มอก. 61851 เล่ม 21(2) (IEC 61851-21-2)
- ไม่ใช้กับ ด้านความปลอดภัยซึ่งเกี่ยวข้องกับการซ่อมบำรุง การอัดประจุสำหรับ รถบัสโดยสารที่รับพลังงานจากสายส่งไฟฟ้า (Trolley Buses) รถราง รถบรรทุกอุตสาหกรรม และยานยนต์ ซึ่งออกแบบเพื่อใช้งานในทางทุรกันดาร (Off-road) บริภัณฑ์ในยานยนต์ไฟฟ้า
- คุณลักษณะที่ต้องการด้านความเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้าสำหรับบริภัณฑ์ในยานยนต์ไฟฟ้าขณะเชื่อมต่อ ครอบคลุมโดยมาตรฐาน มอก. 61851 เล่ม 21(1) (IEC 61851-21-1)
- การอัดประจุระบบกักเก็บพลังงานที่สามารถอัดประจุซ้ำได้ (RESS) ที่อยู่ภายนอกยานยนต์ไฟฟ้า
- บริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้ากระแสตรงสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า ที่ใช้ฉนวน สองชั้น/ฉนวนเสริม หรือมีการป้องกันการช็อกไฟฟ้าระดับ III ครอบคลุมโดยมาตรฐาน มอก. 61851 เล่ม 23 (IEC 61851-23) หรืออนุกรมมาตรฐาน IEC 61851-3
- อนุกรมมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 61851 (IEC 61851) ครอบคลุมบริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้าทุกประเภท ยกเว้นอุปกรณ์ควบคุมและป้องกันในสายสำหรับการอัดประจุไฟฟ้ายานยนต์ไฟฟ้าโหมด 2 (IC-CPD) ซึ่งครอบคลุมโดยมาตรฐาน มอก. 2911 (IEC 62752)
# ประเภทสินค้าตามเลขมาตรฐาน มอก.61851 เล่ม 23-2567
ระบบอัดประจุแบบการนำไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า เล่ม 23 บริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้ากระแสตรงสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า
- บริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้าที่ใช้ถ่ายโอนพลังงานไฟฟ้าระหว่างแหล่งจ่ายไฟฟ้าและยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่มีแรงดันไฟฟ้าสูงสุดที่กำหนดที่ด้าน A ไม่เกิน 1 000 V AC หรือ 1 500 V DC และมีแรงดันไฟฟ้าสูงสุดที่กำหนดที่ด้าน B ไม่เกิน 1 500 V DC
- คุณลักษณะที่ต้องการสำหรับการถ่ายโอนพลังงานแบบสองทิศทาง (BPT) บริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้าสำหรับระบบ A ที่มีแรงดันไฟฟ้าสูงสุดที่กำหนดที่ด้าน A ไม่เกิน 1 000 V AC หรือ 1 500 V DC คุณลักษณะที่ต้องการสำหรับการถ่ายโอนพลังงานย้อนกลับ (RPT) และ BPT
- ไม่ครอบคลุมด้านความปลอดภัยทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการซ่อมบำรุง และ คุณลักษณะที่ต้องการสำหรับการถ่ายโอนพลังงานไฟฟ้าที่มีอุปกรณ์เชื่อมต่ออัตโนมัติ ระบุไว้ในมาตรฐาน IEC 61851-23-1
- ไม่ครอบคลุมกรณีประสงค์ให้ใช้ถ่ายโอนพลังงานไฟฟ้าไปยัง ยานยนต์ไฟฟ้าคันเดียว เต้ารับต่อยานยนต์หลายตัวของบริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับ ยานยนต์ไฟฟ้าเดียวกัน บริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้าหลายเครื่อง
- คุณลักษณะที่ต้องการสำหรับการสื่อสารแบบดิจิทัลระหว่างบริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้าและยานยนต์ไฟฟ้าเพื่อควบคุม การถ่ายโอนพลังงานไฟฟ้า ระบุไว้ในมาตรฐาน มอก. 61851 เล่ม 24 (IEC 61851-24)
- คุณลักษณะเฉพาะที่ต้องการสำหรับบริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับ ยานยนต์ไฟฟ้าที่มีเต้ารับต่อยานยนต์
- คุณลักษณะเฉพาะที่ต้องการสำหรับการควบคุมการถ่ายโอนพลังงาน การให้สัญญาณ และการสื่อสารแบบดิจิทัล
- ไม่ครอบคลุมกรณีคุณลักษณะที่ต้องการสำหรับบริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้าที่ไม่มีการควบคุมกระแสไฟฟ้า แรงดันไฟฟ้า และ/หรือกำลังไฟฟ้า
# เอกสารสำคัญและสิ่งที่ผู้ผลิตและผู้นำเข้าต้องเตรียม
- ตรวจขอบข่ายยานยนต์ สินค้าใช้กับรถประเภท M และ N
- ตรวจขอบข่ายโรงงานที่ทำผลิตอย่างน้อยต้องมีกระบวนการประกอบเป็นบริภัณฑ์แหล่งจ่ายไฟฟ้า
- เอกสารการจำแนกรุ่น
- ภายในหรือภายนอกอาคาร
- แรงดันขาเข้า
- แรงดันและกระแสขาออก Case A/B/C
- ระบบไฟฟ้า 1 เฟสหรือ 3 เฟส
- ระดับชั้นการป้องกันช็อกไฟฟ้า
- ระดับ IP
- รายงานทดสอบตาม ผลิตภัณฑ์ที่กำหนด
- IEC 62752
- IEC 61851-1
- IEC 61851-23
- เอกสารการจำแนกกลุ่มสินค้า
- แยกสายชาร์จพกพา (โหมด 2)
- Wall box AC (โหมด 3)
- เครื่องชาร์จ DC (โหมด 4)
- คู่มือการติดตั้งและการใช้งานภาษาไทย
- เอกสาร Drawing & Design Specification
- เอกสารแสดงแหล่งที่มาของวัตถุดิบ Bill of Materials (BOM)
- ใบอนุญาตโรงงานผลิตชุดชาร์จยานยนต์ไฟฟ้า EV Charger
- เอกสาร ISO โรงงานผลิตชุดชาร์จยานยนต์ไฟฟ้า EV Charger
- หนังสือรับรองบริษัทผู้นำเข้าในประเทศไทย
- ภพ. 20 บริษัทผู้นำเข้าในประเทศไทย
- สำเนาบัตร ประชาชน กรรมการบริษัทผู้นำเข้าในประเทศไทย
# การขออนุญาตกับการไฟฟ้า
- กรณีติดตั้งใช้เองที่บ้าน ไม่ต้องขออนุญาตติดตั้ง เว้นแต่กำลังไฟฟ้าไม่พอต้องขอขยายมิเตอร์กับการไฟฟ้าเพิ่ม
- กรณีติดตั้งสถานีชาร์จสำหรับเชิงพาณิชย์
- ต้องขออนุญาตกับสำนักงานกำกับพลังงาน (กกพ.)
- หากกำลังไฟฟ้าไม่พอต้องขอขยายมิเตอร์กับการไฟฟ้าเพิ่ม
⠀
# สรุป 4 ขั้นตอนการขอจด มอก.ชุดชาร์จยานยนต์ไฟฟ้า EV Charger
ขั้นตอนที่ 1 เตรียมเอกสารประกอบการยื่นคำขอให้ครบถ้วน ประกอบด้วย
- เอกสารชุดที่ 1 เกี่ยวกับโรงงานผู้ผลิต ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการตรวจประเมินโรงงาน
- เอกสารชุดที่ 2 เกี่ยวกับรายละเอียดของผลิตภัณฑ์ ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการตรวจประเมินและทดสอบ
ขั้นตอนที่ 2 เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบความถูกต้องของเอกสาร
- เอกสาร 2 ชุดข้างต้น ขั้นตอนที่ 1 จะนำไปยื่นคำขอต่อสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เพื่อออกเลขลงทะเบียน
- เอกสารชุดที่ 1 เกี่ยวกับโรงงาน เพื่อลงทะเบียนขอตรวจสอบคุณภาพโรงงาน
- เอกสารชุดที่ 2 เกี่ยวกับรายละเอียดของผลิตภัณฑ์ เพื่อลงทะเบียนขอตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์
ขั้นตอนที่ 3 เจ้าหน้าที่นัดเข้าตรวจสอบโรงงาน และ ทดสอบผลิตภัณฑ์
- เจ้าหน้าที่แจ้งวันนัดเข้าตรวจสอบโรงงาน หรือ ใช้เอกสารโรงงานที่ต่างประเทศมี LOC (Letter of Conformance) ทดแทนการตรวจสอบโรงงาน
- โดยโรงงานต้องมีเครื่องทดสอบความเป็นฉนวนไฟฟ้า (Insulation Test) เครื่องทดสอบความต่อเนื่องของระบบต่อลงดิน (Continuity Test of Equipotential Bonding) รายงานที่แสดงถึงการควบคุมคุณภาพของโรงงาน
- เจ้าหน้าที่แจ้งวันนัดนำส่งตัวอย่างผลิตภัณฑ์เพื่อทดสอบ โดยจัดส่งมาจากโรงงานในต่างประเทศ เอกสาร invoice แสดงว่าโรงงานในต่างประเทศ ส่งมาให้ บริษัทผู้นำเข้าในประเทศไทย และ ระบุในเอกสารว่าเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อทดสอบ ตัวอย่างทดสอบ เก็บ 1 ชุดต่อ ประเภทโดย 1 ชุดคือสถานีประจุไฟฟ้า 2 หน่วยหรือเพียงพอต่อการทดสอบ หรือ ใช้เอกสารมาตรฐานต่างประเทศ IEC ทดแทนการตรวจสอบผลิตภัณฑ์
- การเก็บตัวอย่างทดสอบ กับ เอกสารมาตรฐานต่างประเทศ IEC ต้องคลอบคลุมการจำแนกประเภทผลิตภัณฑ์ที่ต้องการทั้งหมดเพื่อให้ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ที่ยื่นขออนุญาต
ขั้นตอนที่ 4 พิจารณาผลการตรวจสอบและออกใบอนุญาต
- หากทุกอย่างเป็นไปตามขั้นตอนทั้งหมดข้างต้น สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) พิจารณาผลการตรวจสอบและออกใบอนุญาต
- ผู้ได้รับใบอนุญาต ต้องแสดงเครื่องหมายมอก.บนผลิตภัณฑ์ตามรูปแบบและตำแหน่งที่ สมอ. กำหนด รวมทั้งต้องรักษาระบบควบคุมคุณภาพของโรงงานเนื่องจากจะมีการตรวจติดตามเป็นระยะว่าผลิตภัณฑ์ยังคงเป็นไปตามมาตรฐานเดิมหรือไม่
- ผู้ได้รับใบอนุญาต นำใบอนุญาตไปลงทะเบียนในระบบ NSW ของกรมศุลกากรเพื่ออำนวยความสะดวกในการนำเข้าผลิตภัณฑ์ตามพิกัด
# สรุป
หัวชาร์จ ตู้ชาร์จ EV Charger สำหรับชาร์จรถ EV เป็นสินค้าที่อันตรายเนื่องจากเกิดระเบิดได้และเป็นสาเหตุให้เกิดเพลิงไหม้ได้ และ มีการกำหนดมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น แบตเตอรี่สำหรับ รถยนต์ไฟฟ้าด้วย ดังนั้น รัฐบาลจึงเข้ามาควบคุมอย่างเข้มงวดเพื่อความปลอดภัย
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
[/vc_column][/vc_row]
