บทความ

การคิดค้นงานประดิษฐ์ต้องใช้ความวิริยะอุตสาหะอย่างสูง และ ใช้ต้นทุนจำนวนมาก หากคิดค้นมาได้แล้วการที่บุคคลอื่นจะนำไปใช้ฟรีๆ นั้น ทำให้ไม่เกิดแรงจูงใจที่มนุษย์จะมีแรงบันดาลใจที่จะคิดงานต่อไป ดังนั้น การจดสิทธิบัตรก็เป็นช่องทางที่กฎหมายให้สิทธิที่จะผูกขาดสิ่งประดิษฐ์นั้นได้แต่เพียงผู้เดียว อย่างไรก็ตามการเขียนสิทธิบัตรก็เป็นเรื่องเอกสาร ภาษาและขั้นตอนทางกฎหมายที่ซับซ้อน บทความนี้ TGC Thailand ได้สรุปขั้นตอนแบบเข้าใจง่าย ๆ ดังต่อไปนี้

# ขั้นตอนที่ 1 ขั้นตอนการสืบค้น เตรียมเนื้อหา และ รูปประกอบ

มี 3 ส่วนสำคัญ
1.1 สืบค้นในระบบของกรมทรัพย์สินทางปัญญาว่างานของเราไปเหมือนคล้าย หรือ ซ้ำซ้อนหรือไม่เพื่อทำการปรับเนื้อหาเพื่อไม่ให้ไปทับซ้อน
ลิ้งการสืบค้น https://search.ipthailand.go.th/

1.2 ส่วนที่เป็นเนื้อหา ต้องอธิบายลักษณะของการประดิษฐ์แบบเดิมว่าเป็นอย่างไร และเปิดเผยรายละเอียดของสิ่งประดิษฐ์ของเราว่ามีลักษณะอย่างไร เพื่อให้เข้าใจได้ถึงงานประดิษฐ์ ประกอบด้วย หัวข้อดังนี้
รายละเอียดการประดิษฐ์
ชื่อที่แสดงถึงการประดิษฐ์
ภูมิหลังของศิลปะหรือวิทยาการที่เกี่ยวข้อง
ลักษณะและความมุ่งหมายของการประดิษฐ์
สาขาวิทยาการที่เกี่ยวข้องกับการประดิษฐ์
การเปิดเผยการประดิษฐ์โดยสมบูรณ์
คำอธิบายรูปเขียนโดยย่อ
วิธีการในการประดิษฐ์ที่ดีที่สุด
ข้อถือสิทธิ + ลักษณะพิเศษคือ
บทสรุปการประดิษฐ์

1.3 รูปภาพประกอบ ใช้แสดงลักษณะของการเปิดเผยการประดิษฐ์โดยสมบูรณ์ ที่แสดงภาพตัดขวาง ภาพด้าน ภาพมุมมองต่างๆ เพื่อแสดงภาพภายนอกหรือส่วนประกอบต่าง ๆ ของสิ่งประดิษฐ์ ให้ชัดเจน

ตัวอย่างงานเขียนสิทธิบัตร
https://tgcthailand.com/blog/example-of-writing-a-petty-patent-2/

# ขั้นตอนที่ 2 ขั้นตอนการเตรียมเอกสาร

บุคคลสัญชาติไทย

• หนังสือมอบอำนาจ
• เอกสารคำรับรองการประดิษฐ์
• สำเนาบัตรประชาชน

บุคคลต่างชาติเคยเดินทางเข้ามาในประเทศไทย

• หนังสือมอบอำนาจ
• เอกสารคำรับรองการประดิษฐ์
• สำเนาหนังสือเดินทาง และ หน้าวีซ่าขาเข้าไทย

บุคคลต่างชาติเคยไม่เดินทางเข้ามาในประเทศไทย

• หนังสือมอบอำนาจ (ทำโนตารี) ใช้แบบฟอร์มภาษาอังกฤษและแนบคำแปลไทย Power of Attorney
• เอกสารคำรับรองการประดิษฐ์ ใช้แบบฟอร์มภาษาอังกฤษและแนบคำแปลไทย
• สำเนาหนังสือเดินทาง

บริษัทต่างชาติ

• หนังสือมอบอำนาจ (ทำโนตารี) ใช้แบบฟอร์มภาษาอังกฤษและแนบคำแปลไทย Power of Attorney
• หนังสือโอนสิทธิบัตร (ทำโนตารี) ใช้แบบฟอร์มภาษาอังกฤษและแนบคำแปลไทย Deed of Assignment
• สำเนาหนังสือเดินทางกรรมการผู้มีอำนาจลงนาม
• สำเนาหนังสือเดินทางผู้ประดิษฐ์

เหตุผลที่ต้องทำโนตารีคือ การรับรองการมีตัวตนของบุคคลและบริษัทว่ามีอยู่จริง

# ขั้นตอนที่ 3 ขั้นตอนการยื่นคำขอจดทะเบียน

สามารถยื่นได้ 2 แบบ
3.1 ยื่นออนไลน์ผ่าน DIP e-Filing ทางออนไลน์
3.2 ยื่นด้วยตนเองที่ กรมทรัพย์สินทางปัญญาหรือสำนักงานพาณิชย์จังหวัด หรือ ทางไปรษณีย์
3.3 ชำระค่าธรรมเนียมการยื่นกรณีสิทธิบัตรการประดิษฐ์ 500 บาท กรณีอนุสิทธิบัตรการประดิษฐ์ 250 บาท กรณีสิทธิบัตรการออกแบบ 500 บาท

# ขั้นตอนที่ 4 ขั้นตอนการตรวจสอบของผู้ตรวจสอบ

ผู้ตรวจสอบจะทำการตรวจสอบ หลักๆ ดังนี้
4.1 รูปแบบ เนื้อหา ของสิทธิบัตรถูกต้องหรือไม่ มีข้อความหรืออะไรที่ผิดหลงหรือไม่เป็นไปตามรูปแบบหรือไม่ ซึ่งจะใช้เวลาเวลา รอคิวตรวจสอบ และ ทำการตรวจสอบ ประมาณ 6-12 เดือน
4.2 ผู้ตรวจสอบจะออกคำสั่งเป็นจดหมายให้แก่ผู้ขอทางไปรษณีย์เป็นคำสั่งแก้ไข และ ทางผู้ขอจะต้อง ทำการแก้ไขตามคำสั่ง ชำระค่าธรรมเนียมการแก้ไข 50 บาท
4.3 หลังจากผู้ตรวจสอบได้รับคำสั่งแก้ไขแล้วก็จะทำการตรวจสอบรอบที่ 2 หากไม่มีอะไรแก้ไขอีกก็จะออกคำสั่ง
กรณีสิทธิบัตรการประดิษฐ์ ออกคำสั่งประกาศโฆษณา
กรณีอนุสิทธิบัตรการประดิษฐ์ ออกคำสั่งประกาศโฆษณาพร้อมรับจดทะเบียนเลย
กรณีสิทธิบัตรการออกแบบ ออกคำสั่งประกาศโฆษณา

ตัวอย่างคำสั่งแก้ไขโดยเจ้าหน้าที่จะแจ้งถึงส่วนที่ต้องแก้ไข และ แก้ไขเป็นอะไร

# ขั้นตอนที่ 5 ขั้นตอนการประกาศโฆษณา

สำหรับกรณีสิทธิบัตรการประดิษฐ์ ออกคำสั่งประกาศโฆษณา และ กรณีสิทธิบัตรการออกแบบ ออกคำสั่งประกาศโฆษณา ในราชกิจจานุเบกษา ขั้นตอนนี้เปิดโอกาสให้สาธารณชนสามารถยื่นคัดค้านได้ภายใน 90 วัน หากมีผู้เห็นว่าสิ่งประดิษฐ์และการออกแบบนั้นไม่ถูกต้องตามกฎหมาย

# ขั้นตอนที่ 6 ขั้นตอนการขอให้ตรวจสอบการประดิษฐ์

กรณีสิทธิบัตรการประดิษฐ์ หลังออกคำสั่งประกาศโฆษณาแล้วและพ้นกำหนด 90 วัน ผู้ขอต้องทำการ
ร้องขอให้ผู้ตรวจสอบทำการตรวจสอบการประดิษฐ์ ภายในระยะเวลา 5 ปี นับจากวันยื่นคำขอ ขั้นตอนนี้คือการตรวจสอบความใหม่อย่างละเอียดทั่วโลก

กรณีสิทธิบัตรการออกแบบออกแบบ หลังออกคำสั่งประกาศโฆษณาแล้วและพ้นกำหนด 90 วัน ผู้ตรวจสอบทำการตรวจสอบการประดิษฐ์โดยอัตโนมัติ ขั้นตอนนี้คือการตรวจสอบความใหม่อย่างละเอียดทั่วโลก

กรณีอนุสิทธิบัตรการประดิษฐ์ ออกคำสั่งประกาศโฆษณาพร้อมรับจดทะเบียน หลังออกคำสั่งประกาศโฆษณาพร้อมรับจดทะเบียนแล้ว ผู้มีส่วนได้เสียสามารถขอให้ผู้ตรวจสอบทำการตรวจสอบการประดิษฐ์ได้ายใน 1 ปีนับจากวันประกาศโฆษณา ขั้นตอนนี้คือการตรวจสอบความใหม่อย่างละเอียดทั่วโลก

# ขั้นตอนที่ 7 ขั้นตอนการออกสิทธิบัตรและการอุทธรณ์

หากผลของการขอให้ตรวจสอบการประดิษฐ์ตาม ขั้นตอนที่ 6 ผ่านและมีความใหม่ทั่วโลก

กรณีสิทธิบัตรการประดิษฐ์ ผู้ตรวจสอบจะออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนสิทธิบัตรการประดิษฐ์

กรณีสิทธิบัตรการออกแบบออกแบบ ผู้ตรวจสอบจะออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนสิทธิบัตร การออกแบบ

กรณีอนุสิทธิบัตรการประดิษฐ์ ผู้ตรวจสอบจะออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนอนุสิทธิบัตร

หากผลของการขอให้ตรวจสอบการประดิษฐ์ตาม ขั้นตอนที่ 6 ไม่ผ่านและไม่มีความใหม่ทั่วโลก ผู้ยื่นคำขอมีสิทธิในการยื่นอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการสิทธิบัตรได้อีกครั้ง

# ขั้นตอนที่ 8 ขั้นตอนการชำระค่าธรรมเนียมรายปี

กรณีสิทธิบัตรการประดิษฐ์ คุ้มครอง 20 ปีนับจากวันยื่นคำขอจดทะเบียน

กรณีสิทธิบัตรการออกแบบออกแบบ คุ้มครอง 10 ปีนับจากวันยื่นคำขอจดทะเบียน

กรณีอนุสิทธิบัตรการประดิษฐ์ คุ้มครอง 10 ปีนับจากวันยื่นคำขอจดทะเบียน

ดูรายละเอียดค่าธรรมเนียมรายปี

# สรุป

การจดสิทธิบัตรมีประโยชน์หลายส่วนซึ่งการคิดค้นเพื่อแก้ปัญหาเป็นการทำให้สังคมดีขึ้น ผู้คิดค้นมีรายได้จากการจดสิทธิบัตรและคุ้มครองสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในเชิงธุรกิจนอกจากนั้นยังเป็นฐานความรู้ให้บุคคลอื่นได้พัฒนางานต่อไป

ตัวอย่างคำถามที่พบบ่อย