วัตถุประสงค์ของการกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์โซลาร์เซลล์เพื่อตรวจสอบ การชำรุดของส่วนประกอบภายในและภายนอกของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ที่อาจเกิดขึ้น ส่งผลให้เกิดไฟไหม้ การช็อกไฟฟ้าและ/หรือการบาดเจ็บของบุคคล มาตรฐานผลิตภัณฑ์จึงกำหนดความปลอดภัยพื้นฐานและการทดสอบรวมถึงการตรวจสอบทั่วไป อันตรายจากการช็อกไฟฟ้า อันตรายจากไฟไหม้ ความเค้นทางกลและ ความเค้นจากสิ่งแวดล้อม โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบเพื่อการอนุญาต สำหรับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมคุณสมบัติด้านความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์โซลาร์เซลล์ จากมาตราฐานทั่วไป เป็น มาตราฐานบังคับ
# ความเป็นมาและนโยบายเรื่องโซลาร์เซลล์
สํานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มีนโยบายให้มีมาตรฐาน
1.การติดตั้งโซลาร์เซลล์ระบบ On-grid ที่เชื่อมต่อกับไฟฟ้าของการไฟฟ้า
2.การติดตั้งโซลาร์เซลล์ระบบ ระบบ Off-grid ที่ใช้ไฟแยกเฉพาะ
3.การติดตั้งโซลาร์เซลล์ระบบ Hybrid ที่ผสมทั้ง 2 แบบ
4.อุปกรณ์ที่ได้มาตรฐาน มีเครื่องหมายรับรอง มอก.รวมถึงเลือกสายไฟและอินเวอร์เตอร์ที่เหมาะสมกับระบบ เพื่อป้องกันปัญหาไฟฟ้าลัดวงจรหรืออุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นได้
5.ช่างผู้เชี่ยวชาญที่มีใบรับรองมาตรฐานฝีมือแรงงาน
6.ควรติดตั้งถังดับเพลิงชนิด CO2 ไว้ภายในบ้านด้วย
7.ลดหย่อนภาษีสูงสุด 200,000 บาท สำหรับครัวเรือนที่ติดตั้งระบบ On-grid ภายในปีภาษี 2568-2570
8.อนุมัติรับซื้อไฟฟ้าส่วนเกินจากภาคประชาชน (โซลาร์ครัวเรือน) ในอัตรา 2.20 บาทต่อหน่วย
# ผลิตภัณฑ์และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องในการติดตั้งระบบ Solar Cell ที่ถูกกำหนดมาตราฐานบังคับ
1.แผงเซลล์แสงอาทิตย์
มอก.61730 เล่ม 2-2567 ด้านความปลอดภัย
มาตรฐานต่างประเทศ IEC 61730-2:2023
บริการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์มีมาตรฐานเพิ่มเติมบริการติดตั้ง มอก. เอส 176-2564 (ไม่บังคับ)
2.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า
มอก.60269 เล่ม 6-2567
Circuit Breakers มาตรฐานต่างประเทศ IEC 60947-2:2024
3.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า
มอก.60269 เล่ม 6-2567 ฟิวส์แรงดันไฟฟ้าต่ำ
มาตรฐานต่างประเทศ IEC 60269-6:2021
4.สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ (PV)
มอก.62930-2564 สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์แรงดันไฟฟ้า 1.5 kV กระแสไฟฟ้าตรง
มาตรฐานต่างประเทศ IEC 62930:2017
5.อินเวอร์เตอร์
มอก.2603 เล่ม 2-2556 ด้านความปลอดภัย
มาตรฐานต่างประเทศ IEC 62109-1:2010 / IEC 62109-2:2011
6.แบตเตอรี่สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์
มอก.63056-2567 ด้านความปลอดภัย
มาตรฐานต่างประเทศ IEC 63056:2020
# กำหนดประกาศใช้บังคับเป็นมาตราฐานบังคับ
1.แผงเซลล์แสงอาทิตย์ บังคับใช้ 30 ตุลาคม 2569
2.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า บังคับใช้ 30 ตุลาคม 2569
3.อุปกรณ์ตัดกระแสไฟฟ้า บังคับใช้ 30 ตุลาคม 2569
4.สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ (PV) บังคับใช้ 30 ตุลาคม 2569
5.อินเวอร์เตอร์ บังคับใช้ 30 ตุลาคม 2569
6.แบตเตอรี่สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ บังคับใช้ 30 ตุลาคม 2569
# หลักเกณฑ์การยื่นคำขอ แผงเซลล์แสงอาทิตย์ มอก.61730 เล่ม 2-2567 ด้านความปลอดภัย
1. การยื่นคำขอต้องมีเอกสารสำคัญดังนี้
1.1 เอกสาร แบบ Drawing และ Specification ของแผงเซลล์แสงอาทิตย์
2. โรงงานที่อย่างน้อยต้องมีกระบวนการจัดเรียงแผ่นเซลล์แสงอาทิตย์แล้วทำการ Lanninate จากนั้นประกอบเข้าเฟรมและต่อวงจรไฟฟ้าจนเป็นแผงเซลล์แสงอาทิตย์ (Photovoltaic Module)
3. การอนุญาต
3.1 การทดสอบผลิตภัณฑ์แผงเซลล์แสงอาทิตย์
3.2 การตรวจประเมินระบบการควบคุมคุณภาพของโรงงาน (หากโรงงานที่ต่างประเทศมี LOC (Letter of Conformance) ไม่ต้องตรวจสอบโรงงาน)
สืบค้นข้อมูลรายชื่อโรงงานที่ได้รับการขึ้นทะเบียนผ่านหน้าเว็บไซต์ e-License
4. การทดสอบผลิตภัณฑ์
4.1 เก็บตัวอย่าง 1 ชุดตัวอย่าง ต่อชนิด ต่อประเภทแผงเซลล์ ต่อระดับชั้น ต่อการต่อเซลล์ภายในต่อแบบ ต่อแรงดันไฟฟ้าเปิดวงจร และต่อกำลังไฟฟ้าที่กำหนด โดยให้เก็บตัวอย่างที่มีค่ากำลังไฟฟ้าที่กำหนดต่ำสุด สูงสุด และค่ากึ่งกลาง โดยค่าต่ำสุด และสูงสุดต้องมีความแตกต่างไม่เกิน 10% จากค่ากึ่งกลาง
ตัวอย่าง 1 ชุดตัวอย่าง ประกอบด้วยแผงเซลล์แสงอาทิตย์ (PV modules) จำนวน 10 หน่วย และ unframed PV module จำนวน 2 หน่วย และเพียงพอต่อการทดสอบ
4.2 สามารถใช้รายงานผลการทดสอบตาม IEC 61730-2:2023 ที่มีอายุไม่เกิน 3 ปี จากห้องปฏิบัติการทดสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานตามมาตรฐาน 150/IEC 17025 หรือ มอก. 17025 และต้องได้รับการทวนสอบจากสำนักงานก่อน
สรุป
เมื่อกฎกระทรวงมีผลบังคับใช้ ผลิตภัณฑ์โซลาร์เซลล์จะกลายเป็น สินค้ามาตรฐานบังคับที่ต้องมี มอก.หากไม่มีไม่สามารถนำเข้าได้ และ ผลิตและจำหน่ายไม่ได้ ซึ่งเป็นการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของระบบโซลาร์เซลล์เพื่อความปลอดภัย
หลักเกณฑ์การยื่นคำขอ แผงเซลล์แสงอาทิตย์ มอก.61730 เล่ม 2-2567 ด้านความปลอดภัย
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
