# ความเป็นมา
เนื่องจากผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมภาชนะและเครื่องใช้พลาสติกสำหรับอาหารที่วางจำหน่ายในท้องตลาดมีปริมาณสารตกค้างที่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภคจึงจำเป็นต้องควบคุมผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมดังกล่าว เพื่อความปลอดภัยและป้องกันความเสียหายอันอาจจะเกิดแก่ประชาชน กิจการอุตสาหกรรม และเศรษฐกิจของประเทศ หลังจากได้มีการดำเนินการจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นของตัวแทนของกลุ่มผู้มีส่วนได้เสียหรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้องครบถ้วนแล้ว สมควรกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมภาชนะและเครื่องใช้พลาสติกสำหรับอาหารต้องเป็นไปตามมาตรฐาน
# เลขมาตรฐาน ภาชนะและเครื่องใช้พลาสติกสำหรับอาหาร
1. 655 เล่ม 1-2553 (มาตรฐานบังคับวันที่เริ่มใช้ : 3 มกราคม 2566) (กดลิ้งดูเล่มฉบับเต็ม)
- พอลิเอทิลีน (Polyethylene)
- พอลิพรอพิลีน (Polpropylene)
- พอลิสไตรีน (Polystyrene)
- พอลิเอทิลีนเทเรฟแทเลต (Poly Ethlene Terephthalate)
- พอลิไวนิลแอลกอฮอล์ (Poly Vinyl Alcohol)
- พอลิเมทิลเพนทีน (Poly Methyl Pentene)
2. 655 เล่ม 2-2554 (มาตรฐานบังคับวันที่เริ่มใช้ : 3 มกราคม 2566) (กดลิ้งดูเล่มฉบับเต็ม)
- พอลิไวนิลคลอไรด์ (Vinyl Chloride)
- พอลิคาร์บอเนต (poly polycarbonate)
- พอลิแอไมด์ (polyamide)
- พอลิเมทิลเมทาคริเลต (poly Methylmethacrylate)
3.655 เล่ม 3-2554 (มาตรฐานบังคับวันที่เริ่มใช้ : 3 มกราคม 2566) (กดลิ้งดูเล่มฉบับเต็ม)
- อะคริโลไนไทรล์-บิวทะไดอีน-สไตรีน (acrylonitrile-butadiene-styrene)
- สไตรีน-อะคริโลไนไทรล์ (styrene-acrylonitrile)
# ประเภทภาชนะและเครื่องใช้พลาสติกที่สัมผัสอาหาร
ทำจากวัสดุเดี่ยว วัสดุผสม ชั้นเดียว หรือหลายชั้น สำหรับใช้เตรียม เก็บ หรือบริโภคอาหาร รวมถึงส่วนประกอบของภาชนะ ที่สัมผัสอาหาร เช่น ฝา ช่องแบ่ง หรือฝ่าในสำหรับริน มีทั้งแบบใช้ครั้งเดียวและแบบใช้ซ้ำได้
ภาชนะพลาสติก แบ่งตามลักษณะการใช้งานเป็น 3 ประเภท คือ
- ประเภททนความร้อน ทนอุณหภูมิไม่ต่ำกว่า 100 องศาเซลเซียส
- ประเภทธรรมดา ทนอุณหภูมิไม่ต่ำกว่า 60 องศาเซลเซียส
- ประเภททนความเย็น ทนอุณหภูมิได้ถึง -10 องศาเซลเซียส หรือต่ำกว่า
# คุณลักษณะด้านความปลอดภัย
– สีที่ใช้พิมพ์ และ สีผสมในพลาสติก เป็นสีชั้นคุณภาพสัมผัสอาหารมีความปลอดภัยและไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ต้องมี COA รับรอง
– เม็ดพลาสติก ต้องเป็นเม็ดใหม่ 100 % ต้องมี COA รับรอง
# เครื่องมือประจำโรงงานที่ต้องมี
– ตู้แช่ ดิจิตอล สำหรับทดสอบผลิตภัณฑ์
- ประเภททนความเย็น ทนอุณหภูมิได้ถึง -10 องศาเซลเซียส หรือต่ำกว่า
– ตู้อบ ดิจิตอล สำหรับทดสอบผลิตภัณฑ์
- ประเภททนความร้อน ทนอุณหภูมิไม่ต่ำกว่า 100 องศาเซลเซียส
- ประเภทธรรมดา ทนอุณหภูมิไม่ต่ำกว่า 60 องศาเซลเซียส
# การแสดงสัญลักษณ์ ทำตัวนูนบนผลิตภัณฑ์
– สัญลักษณะเครื่องหมาย มอก.
– ชนิดพลาสติกทุกชนิดที่สัมผัสอาหาร
– สัญลักษณ์แสดงว่าสัมผัสอาหารได้อย่างปลอดภัยและไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
– อุณหภูมิใช้งาน เป็นองศาเซลเชียส
ตัวอย่างสัญลักษณ์แสดงว่าสัมผัสอาหารได้อย่างปลอดภัยและไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
# การแสดงฉลาก
– ชื่อผลิตภัณฑ์ตามมาตรฐานนี้
– ประเภทชนิดพลาสติก
– ขนาด เป็นมิลลิเมตร หรือ เซนติเมตร หรือความจุ (ถ้ามี) เป็นลูกบาศก์มิลลิเมตร หรือ ลูกบาศก์เซนติเมตร
หรือ ลิตร แล้วแต่กรณี
– จำนวน
– อุณหภูมิใช้งาน เป็นองศาเซลเชียส
– ข้อความ ใช้ครั้งเดียว กรณีแบบใช้ได้ครั้งเดียว
– ข้อความหรือเครื่องหมายแสดงคำเตือน ห้ามใช้กับเตาไมโครเวฟ
– ข้อความหรือเครื่องหมายแสดงคำเตือนที่จำเป็นสำหรับพลาสติกแต่ละชนิด เช่น ห้ามวางใกล้ เปลวไฟ
ห้ามบรรจุอาหารร้อนจัดที่เพิ่งปรุงเสร็จใหม่ ๆ
– กรณีเขียงให้ระบุ ไม่เหมาะสำหรับรองสับด้วยมีดขนาดใหญ่
– เดือน ปีที่ทำ และรหัสรุ่นที่ทำ
– ชื่อผู้ทำหรือโรงงานที่ทำ หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน
ตัวอย่างฉลาก และ QR Code
# การแสดง QR Code แสดงข้อมูลของผลิตภัณฑ์
ต้องแสดง QR Code ควบคู่กับเครื่องหมาย มอก. เพื่อสแกนตรวจสอบข้อมูลของผลิตภัณฑ์ เช่น ชื่อโรงงานผลิต ชื่อผู้นำเข้า ประเภทชนิดพลาสติก ประเภททนความร้อน ประเภทธรรมดา ประเภททนความเย็น เป็นต้น
# สรุป
ภาชนะและเครื่องใช้พลาสติกสำหรับอาหารที่วางจำหน่ายในท้องตลาดมีปริมาณสารตกค้างที่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภคและสะสมเข้าร่างกายทำให้เกิดเป็นอันตรายต่อสุขภาพ ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและความมั่นคง ดังนั้นการผลิต การนำเข้า การจำหน่ายหากไม่มีมาตรฐาน มอก. จะผิดกฎหมายทันทีและโดนยึดสินค้ามีโทษทั้งทางแพ่งและทางอาญา
ตัวอย่างคำถามที่พบบ่อย
A: แสดงที่ภาชนะบรรจุแทน เช่น กล่อง ถุง
A: ไม่ขอ เช่น พลาสติกหุ้มแสตนเลส ไม่เข้าข่าย มาตราฐานนี้
A: ไม่ใช่มาตรฐานบังคับขอมอก.หรือไม่ขอมอก.ก็ได้ 776-2552 หลอดพลาสติกสำหรับอาหาร
A: ตู้แช่ดิจิตอล ตู้อบดิจิตอล ไม่มีไม่ได้ และ coa รับรองเม็ดพลาสติกใหม่ 100 % coa สี food grade ไม่มีไม่ได้
