เพื่อเป็นการสนับสนุนให้ทารกและเด็กเล็กได้รับสารอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายจึงต้องกำหนดหลักเกณฑ์ว่าด้วยอาหารสำหรับทารกและเด็กเล็ก ซึ่งถูกกำหนดให้เป็นอาหารควบคุมเฉพาะจากอาหารทั่วไป อาหารที่เกี่ยวกับทารกและเด็กเล็กมีอยู่ 2 ชนิดคือ นมดัดแปลงและอาหารเสริม โดยมีสาระสำคัญ ดังนี้
# ความหมายนมดัดแปลงและอาหารเสริม
นมดัดแปลงสำหรับทารกและเด็กเล็ก
หมายความว่า อาหารที่ผลิตขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงส่วนประกอบของนมโค ให้มีองค์ประกอบของสารอาหารให้เหมาะสมและเพียงพอกับที่จะใช้เลี้ยงทารกและเด็ก แบ่งออกได้ดังนี้
- – ใช้เลี้ยงทารกตั้งแต่แรกเกิดจนถึง 12 เดือน ทดแทนนมแม่
- – ใช้เลี้ยงทารกตั้งแต่ 6 เดือน – 3 ปี นมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก
อาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก
หมายความว่า อาหารที่ใช้เสริมคุณค่าอาหารและสร้างความคุ้นเคยในการกินอาหารทั่วไปให้แก่ทารกตั้งแต่ 6-12 เดือน หรือเด็กที่มีอายุตั้งแต่ 1-3 ปี
# มาตราฐานนมดัดแปลงสำหรับทารกและเด็กเล็ก
ต้องมีคุณภาพหรือมาตรฐานดังต่อไปนี้
- – มีส่วนประกอบของนมโคไม่น้อยกว่าร้อยละ ๖๐ ของน้ำหนักโดยไม่รวมน้ำ
- – มีกลิ่นรสตามลักษณะเฉพาะของนมดัดแปลงสำหรับทารกและนมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็กนั้น
- – มีความชื้นไม่เกินร้อยละ ๕ ของน้ำหนัก สำหรับนมดัดแปลงสำหรับทารกและนมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็กชนิดผงหรือแห้ง
- – มีลักษณะร่วนเป็นผง หรือแห้งไม่เกาะเป็นก้อน สำหรับนม ดัดแปลงสำหรับหารกและนนมตัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็กเล็กชนิดผง หรือแห้ง และเมื่อได้ผสมตามคำแนะนำที่แสดงไว้ในฉลากแล้ว ต้องมีลักษณะไม่รวม ตัวเป็นก้อน ไม่ลอยเป็นฝ้า และเนื้ออาหารต้องไม่หยาบ เหมาะสมที่จะนำไปใช้เลี้ยงทารกหรือเด็กได้ โดยสามารถผ่านหัวนมชนิดยางธรรมชาติ หรือยางสังเคราะห์ที่ใช้กันตามปกติ
- -ไม่เปลี่ยนเปลงไปจากลักษณะเดิมที่ทำขึ้น สำหรับนมดัดแปลงสำหรับทารกและนมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก
- – ไม่มีฮอร์โมนหรือสารปฏิชีวนะ
- – ไม่ใช้วัตถุที่ให้ความหวานแทนน้ำตาล
- – ไม่มีวัตถุกันเสีย
- – ไม่ใส่สี ไม่แต่งกลิ่นรส หรือไม่ใช้วัตถุปรุงแต่งรสอาหาร ทั้งนี้ เว้นแต่นมตัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก อาจมีการแต่งกลิ่นรส ตามที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
- – ไม่มีจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค
- – ไม่มีสารเป็นพิษจากจุลินทรีย์หรือสารเป็นพิษอื่น ในปริมาณที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ
- – ตรวจไม่พบบักเตรีชนิด อี.โคไล (Escherichia coli) ในนมดัดแปลงสำหรับทารกและนมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก ๐.๑ กรัม หรือ ๐.๑ มิลลิลิตร
- – ตรวจไม่พบบักเตรีในมดัดแปลงสำหรับทารกและนมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็กที่ใช้กรรมวิธีสเตอร์ไลส์ 0.1 มิลิลิตร
- – ตรวจไม่พบบักเตรีในนมดัดแปลงสำหรับทารกและนมดัดแปลง สูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็กที่ใช้กรรมวิธียูเอชที 0.1 มิลลิลิตร
- – ตรวจพบบักเตรีไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ ในนมดัดแปลงสำหรับทารกและนมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็กชนิดผงหรือแห้ง ๑ กรัม
# มาตราฐานอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก
ต้องมีคุณภาพหรือมาตรฐานดังต่อไปนี้
- – มีกลิ่นรสตามลักษณะเฉพาะของอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก
- – ร่วนเป็นผง หรือแห้ง ไม่เกาะเป็นก้อน สำหรับอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กชนิดแห้ง และเมื่อได้ผสมตามคำแนะนำที่แสดงไว้ในฉลากแล้ว ต้องมีลักษณะนุ่มเหมาะสำหรับการป้อนด้วยช้อน
- – หรือ เป็นเนื้อเดียวกันหรือมีชิ้นเล็ก ๆ ผสมอยู่ด้วย เหมาะสำหรับการป้อนด้วยช้อน สำหรับอาหารเสริมสำหรับเด็กเล็กชนิดเหลว
- -มีความชื้นไม่เกินร้อยละ 5 ของน้ำหนัก สำหรับอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กชนิดแห้งที่ไม่ต้องผ่านการหุงต้มก่อนรับประทาน
- – มีความชื้นไม่เกินร้อยละ 8 ของน้ำหนัก สำหรับอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กชนิดแห้งที่ต้องผ่านการหุงต้มก่อนรับประทาน
- – ไม่มีฮอร์โมน หรือสารปฏิชีวนะ
- – ไม่แต่งกลิ่นรส ทั้งนี้เว้นแต่จะได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
- – จุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรคให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยกำหนด
- – ไม่มีสารเป็นพิษจากจุลินทรีย์หรือสารเป็นพิษอื่น ในปริมาณที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ
- – ตรวจไม่พบบักเตรีชนิด อี.โคไล (Escherichia coli) ในอาหาร 0.1 กรัม หรือ 0.1 มิลลิลิตร
- – ตรวจไม่พบบักเตรีในอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กที่ใช้กรรมวิธีสเตอริไลส 0.1 มิลลิลิตร
- – ตรวจไม่พบบักเตรีในอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กชนิดเหลวที่ใช้กรรมวิธี ยู เอช ที 0.1 มิลลิลิตร
- – ตรวจพบบักเตรีได้ไม่เกิน 50,000 ในอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กชนิดแห้ง ที่ไม่ต้องผ่านการหุงต้มก่อนรับประทาน 1 กรัม และไม่เกิน 100,000 ในอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กชนิดแห้งที่ต้องผ่านการหุงต้มก่อนรับประทาน 1 กรัม
- – ตรวจพบบักเตรีตามที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสำหรับอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กชนิดเหลวที่ไช้กรรมวิธีอื่น
- – มีโซเดียมได้ไม่เกิน 200 มิลลิกรัม ในอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก 100 กรัมโดยคำนวณจากน้ำหนักอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กในลักษณะพร้อมที่จะบริโภคได้
# กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
นมดัดแปลงสำหรับทารกและนมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก
อาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่